اکونومستانو خبرداری ورکړی چې په مصنوعي استخباراتو (AI) کې چټک Wachstum او لوړ قیمتونه ممکن د بازار د یو بلبل (bubble) 있던ګارۍ ته leading شي [1].
دا tendência ځکه اهمیت لري چې په موجوده کې پراخې پانګونې د سرمایې په AI ټیکنالوژۍ کې روانې دي. که چیرې په حقیقي نړۍ کې د دې ټیکنالوژۍ پلي کول د پانګاهانو له لوړو توقعاتو سره سم نه شي، نو پایله ورته اصلاحات ممکن ټیکنالوژۍ د اکشنونو (stocks) او پراخو مالي بازارونو不稳定 کړي.
د Sky News په یوه برنامه کې، وړاندې کوونکی Niall Paterson او د سوداګرۍ корреспондنت Paul Kelso د دې سکتور د نوسانونې (volatility) په اړه بحث وکړ [1]. دا خبرې په دې محور څرګندې شوې چې ایا موجوده لاره تلپاتکیه ده یا بازار له خپل حقیقي ارزښت څخه زیات inflater کیږي. ځینې تحلیلګرانو ویلي چې دا momentum ممکن دوام ونکړي او یو 있던ګاري ممکن نږدې وي [5].
د کارګرانو ترمنځ د پلي کولو کچه د دې ټیکنالوژۍ د ادغام په اړه یو لید предостав کوي. د امریکا څخه د 40% څخه زیات کارګرانو AI تجربه کړې ده [6]، سره له دې چې یوازې 13% خلک دا ټیکنالوژۍ په ورځنۍ توګه کاروي [6]. د پوښتنې او دوامداره ګټې ترمنځ دا خنډ د هغو کسانو لپاره یو مرکزي ټکی دی چې د موجوده قیمتونو د اوږدمودت دوام پریکنیزې کوي.
په ټیکنالوژۍ صنعت کې دا خطر نوی نه دی. د England بانک په 2024 کال کې خبرداری ورکړ چې AI سکتور ممکن د dot-com د سقوط تکرار کړي [8]. هغه دوره کې ورته هیجان ولیدل شوی و چې وروسته ترې یو سخت سقوط رامنځه شو کله چې شرکتونه د خپلو ژمنو په پوره کولو کې پاتې شول.
په هرڅه کې، لیدل کیږي چې 전망ونه په جامع ډول pessimistیک نه دي. نورو متخصصینو ویلي چې د وارنۍ لپاره هیڅ سمدستي علت نشته او بلبل ممکن ژر 있던ګار نشي [7]. ځینې پانګاهانو ویلي چې بازار یوازې د ټیکنالوژۍ د پخته کیدو سره نور inflater کیږي، نه دا چې یو سقوط ته ځي [5].
د دې سکتور چټک incluem په جدي توګه په نومبر 2022 کې د ChatGPT له پیل څخه شروع شو [9]. له هغه وخت راهیسې، د پانګونې سرعت د ډیری AI startups لپاره د واضح او ګټور سوداګریز ماډل له پراساس څخه تېریز شوی دی. دا جلا کیدل اکثراً د بازار د اصلاحاتو لپاره د یو precursor کار کوي، یو الګو چې د نوې ټیکنالوژۍ په تاریخ کې تل لیدل شوی دی.
“د England بانک خبرداری ورکړ چې AI سکتور ممکن د dot-com د سقوط تکرار کړي.”
د AI د بلبل په اړه بحث د ټیکنالوژیکي潜力 او مالي حقیقت ترمنځ یو کړکاو منعکس کوي. سره له دې چې دا وسیلې د کارګرانو د یوې مهمې اقلیت ډلې لخوا پلي کیږي، خو د ورځنۍ ګټې او تریلیون ډالرو قیمتونو ترمنځ جلا کیدل یو کمزوري نقطه رامنځه کوي. که شرکتونه AI وړتیاوې په دوامداره عاید بدل نه کړي، بازار ممکن د اکشنونو قیمتونه د حقیقي تولیدي ګټو سره د همغळۍ لپاره یو لوی اصلاحات (correction) وکړي.
