سرمایګاره‌ګانې په امریکايي بازارونو کې د لومړنیو عامه وړاندیزونو (initial public offerings) له لارې د مصنوعي استخباراتو (artificial intelligence) د څو لویو شرکتونو د عامه کېدو لپاره د خطر اخيستلو تیاری نیسي [1].

دا احتمالي لېسټینګونه د AI په سیالۍ کې یو مهم بدلون दर्शوي، ځکه چې صنعت د खाजगी venture capital ملاتړ څخه د عامه بازار څیړنې (scrutiny) پلو ته ځی. دا اقدام रिटیل او институشنل سرمایګاره‌ګانو ته اجازه ورکوي چې د generative AI د څپې په وړاندло شرکتونو ته مستقیم لاسرسی ترلاسه کړي.

وال سټریټ په ځانګړي ډول د AI د دریو لویو شرکتونو څارنه کوي چې تمه کیږي عامه بازار ته ننوځي [2]. د ترټولو تمه شویو نومونو په کتلو کې OpenAI، Anthropic او SpaceX دي [1]. دې شرکتونو خپل عملیات او ارزښتونه بې سارې کچو ته رسولي او په عین حال کې یې خپل ځانګړې खाजगी حیثیت ساتلی دی، چې د دوی د حصو لپاره یو لوړ غوښتنه لرونکی چاپېریال رامینځوانه کړی دی.

د بازار تحلیلګران تمه لري چې دا IPOs د 2024-2025 مېادې په جریان کې ترسره شي [3]. دا تمه د دې باور له امله ده چې دا شرکتونه د خپل پیل پر مهال به خورا لوی ارزښتونه ولري، چې دا د AI سکتور ګړندی پراختیا منعکس کوي [1].

په داسې حال کې چې دا شرکتونه د عامه لېسټینګ لپاره تیاریات نیسي، نوري ټیکنالوژیکي لوی شرکتونه د AI د ودې لپاره اړینې زیربناوو ته د سرمایې څکلو ته دوام ورکوي. مارک زوکربرګ (Mark Zuckerberg) د AI پانګونې لپاره 145 ملیارډ ډالره [4] ژمنه کړې ده، چې دا اقدام د Meta لپاره د یو نوي اصلي تجارتي ستون د رامنځته کولو په நோښت دی.

تمه کیږي چې د عامه وړاندیزونو دا څپه به د AI په اساس د بازار فعالیتونو کې زیاتوالی رامنځته کړي. سرمایګاره‌ګانې هڅه کوي چې خپل پورټفولیوی-ونه د هغو نیمکونډکټر (semiconductor) شرکتونو څخه تیر کړي چې د دې AI ماډلونو لپاره هارډویر چمتو کوي [1]. د هغو شرکتونو په پانګونې سره چې سافټویر او د استخباراتو طبقې (intelligence layers) رامینځته کوي، بازار د AI عصر د اوږد مهاله پراختیا (scalability) باندې شرط لګوي [1].

“سرمایګاره‌ګانې د مصنوعي استخباراتو د څو لویو شرکتونو د عامه کېدو لپاره د خطر اخيستلو تیاریات نیسي”

د AI د مشرانو له खाजगीو څخه عامه ادارو ته بدلیدل د دې صنعت پختیایي او mature کېدل ښيي. دا اقدام مالي خطر د venture capitalists د یوې کوچنۍ ډلې څخه د پراخ عامه بازار پلو ته انتقالوي او دا شرکتونه مجبوروي چې د خپلو عایداتو د ماډلونو او عملیاتي لګښتونو په اړه ډیره شفافیت وړاندې کړي.