په امریکا کې د AI پانګونې د شتمنۍ ديوار او د مصرف‌ونکو لګښتونه زیاتوي

په مصنوعي ذهانت (AI) کې پانګونې د شتمنو کسانو شتمني زیاتوي، خو په عین وخت کې د عادي مصرف‌ونکو لپاره بیې او د ژوند لګښتونه لوړوي [1, 2].

دا tendência د یوې داسې اقتصاديي خلا ته اشاره کوي چې چیرې د AI د تولیدي وړتیا ګټې د عامو کارګرانو پر ځای د پانګونې خاوندانو ته رسیږي. لکه څنګه چې دا ټیکنالوژۍ په نړیوال اقتصاد کې ځای پر ځای کیږي، د دې له امله د لګښتونو زیاتوالی ممکن د ټیټو عایشنو کورنیو مالي ثبات په دایمي ډول بدل کړي.

پدې وروستیو تحلیلونو ښیي چې لوی ټیکنالوژیکي شرکتونه او د AI پانګونوالان د پام وړ ګټې ترلاسه کوي ^[1]. دا ګټې په اصلي توګه هغه کسان ترلاسه کوي چې لږ تر لږه 1 ملیون ډالره د پانګونې وړ شتمني لري [1, 2]. که څه هم ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې AI ممکن هر ډول پس منظر لرونکو کسانو ته د خورا زیاتې شتمنۍ ترلاسه کولو فرصت ورکړي، خو نورې ارقام ښيي چې دا ټیکنالوژي په اصلي توګه شتمنان نور هم شتمنوي ^[1].

دا اقتصادي بدلونونه د 2025 او 2026 په جریان کې رامنځه شول [1, 2]. په متحده ایالاتو کې، د شتمنۍ دا تمرکز په Wall Street او د Washington, D.C. په ټیکنالوژیکي مرکزونو کې خورا څرګند دی [1, 2]. د دې نابرابرۍ میکانیزم په دې کې دی چې AI څنګه د پانګونې نوي فرصتونه او د تولیدي وړتیا ګټې رامینځه之为 چې د هغو شرکتونو په ګټه دي چې له وړاندې پانګه لري [1, 2].

په عین وخت کې، عادي مصرف‌ونکي د بل ډول حقیقت سره وړاندام کیږي. د AI په ځای پر ځای کولو د AI په اساس جوړو شویو محصولاتو د بیو په لوړولو سره د افلاسیون (inflation) په زیاتوالي کېکړېدې ^[2]. سربیره پردې، د دې ټیکنالوژیو سره تړاوې اتوماتیشن (automation) د ټیټو عایشنو کارګرانو ځای پر ځای کوي، چې په مختلفو سکتورونو کې د دندو د ناثباتۍ کچه لوړوي [1, 2].

دا کړه یو دوه ګونی اثر رامینځته کوي: د متحده ایالاتو د اقتصاد مالي چوکاټ هغه کسان جاییزوي چې د AI په برخه کې د پانګونې توان لري، په داسې حال کې چې د همدې ټیکنالوژۍ عملیاتي لګښتونه مصرف‌ونکي ته منتقل کیږي [1, 2].