د بنګلورو څخه ډیلي ته د Air India یو الوتکه د Indira Gandhi International Airport ته د ښتونې پر مهال د دم-ضړبې (tail-strike) له امله ځمکه شوه [1].
دا پېښه د ښتونې د دقت د Kritikal طبیعت او دغو خپرو قوانینو ته اشاره کوي چې کله د الوتکې fuselage له رن-وې (runway) سره تماس پیدا کړي، باید سمدستي عمل darauf وشي. داسې پېښې سختې تخنیکي ارزیونې ته اړتیا لري ترڅو د الوتکې د جوړښت (structural integrity) څخه ډاډ ترلاسه شي مخکې چې الوتکه بیرته اسمان ته ولویږي.
Flight AI2651 [1] د بنګلورو-ډیلي په سکټور کې عملیات ترسره کول چې دا پېښه پکې رامنځته شوه. له ښتونې وروسته، ټول مسافرین او د عملې غړي په خونده له الوتکې څخه وباسول شول [2]. د تخلیې دا پروسه د دې لپاره ترسره شوه ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې د لومړنیې ارزیونې پر مهال هیڅ کس په الوتکه کې پاتې نه وي.
Air India د دې پېښې سمدستي وروسته الوتکه ځمکه کړه [1]. شرکت د الوتکې د بهرنۍ برخې او داخلي سیسټمونو مفصل څېړنه پیل کړه ترڅو د دم-ضړبې له امله د زیانونو کچه معلومه کړي [2]. دا ډول څېړنې د هرې هغې پېښې لپاره معیاري دي چې د الوتکې د دم (tail) برخه له رن-وې سره تماس پیدا کړي، یو وضعیت چې کولی شي د الوتکې د چوکاټ (airframe) لپاره لوی فشار رامنځته کړي.
په ډیلي کې د هوایي ډګر چارواکونو د ځوابي عملي措 coordination وکړ ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې رن-وې فعاله پاتې شي پداسې حال کې چې الوتکه د ارزیونې لپاره یو خوندي ځای ته انتقال شوه [1]. د Flight AI2651 ځمکه کېدو وضعیت تر هغه वेळी تکار پاتې دی ترڅو چې د څېړنو ټیم الوتکه د خدماتو لپاره پاکه کړي [2].
کهچه د دم-ضړبې دقیق علت تر اوسه افشا شوی نه دی، خو د تخلیې پر مهال د مسافرینو او عملې خوندیتیا اصلي تمرکز و [2]. هوایي شرکت د دې لپاره کوم مهالوار وړاندې نه کړی چې الوتکه کله بیرته خپل فعالې ډلې ته ستونزه کوي.
“مسافرین او عمله员 په خونده evacuated شول.”
دم-ضړبه (tail-strike) هغه وخت رامنځته کیږي کله چې د الوتکې وروستۍ fuselage له رن-وې سره ټکر کړي، چې ډیری وخت د ښتونې د ناوخته flare یا د pitch زاویې د زیاتوالي له امله وي. کهچه په دې سناریو کې تخلیه معمولاً احتیاطي وي، خو د الوتکې ځمکه کول বাধ্যতামূলক دي ځکه چې داسې ټکرونه کولی شي د جوړښتي بدلونونه (structural deformations) رامنځته کړي یا د فشار hull ته زیان ورسوي، چې د دې لپاره چې الوتکه بیرته د پرواز وړ شي، ځانګړي ترمیم ته اړتیا لري.
