د Alberta لومړی وزیر Danielle Smith اعلان وکړه چې هغه به غوښتنه وکړي چې د کاناډا څخه د ولایت د جلا کېدو په اړه یوه پوښتنه د خزان د استفتای бюليټ ته اضافه شي.
دا ګام د ولایتي حکومت او فیډرال حکومت ترمنځ د tensione په پام ځایه د یوې مهمې زیاتوالي نښه ده. د جلا کېدو په اړه رایې ورکول به د Western Canada په سیاسي منظره کې یو تاریخي بدلون وي.
Smith دا اعلان د May 22 په ماښام کې په یو تلویزیوني خطاب کې وکړ [1]. دا غوښتنه د May 21 په نیټه د United Conservative Party (UCP) د یوې ځانګړې کمیټې د رایې ورکولو څخه وروسته شوې چې د دغې پوښتنې د شاملې کولو وړاندیز یې کړی و [2].
د Smith په words، د استفتای لپاره دا فشار د граждаوو لخوا د یوې غوښتنلیک (petition) او د یادې کمیټې د وړاندیز په ځواب کې دی. هغې وویل چې Albertans حق لري چې په کاناډا کې خپل راتلونکی پریکړه کړي [3].
Smith وویل: "دا وخت دی چې رایې ورکړل شي" [4].
د бюليټ ته د رسیدو لاره له قانوني خنډونو سره مخ کېږي. د محکمې یوې پریکړې ته وړاندې د граждаوو هغه غوښتنلیک رد کړی و چې د جلا کېدو د رایې غوښتنه یې کړې وه. Smith وویل چې د هغې حکومت به د دې پریکړېविरुद्ध اپیل وکړي ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې دا پروسه مخکې ځي [5].
د غوښتنې د وضعیت په اړه راپورونه توپیر لري. پداسې حال کې چې ځینې سرچینې ښيي چې لومړی وزیر د غوښتنې سره مخکې ځي، نور وايي چې ولایتي چارواکو لا دمخه د бюليټ ته د دې پوښتنې د اضافې هڅله رد کړې ده [6].
Smith ټینګار کړی چې مستقیمه رایې ورکول یوازینۍ لاره ده ترڅو د ولایت او ملي حکومت ترمنځ د वाढونکي اختلافات حل شي. هغې وویل چې پریکړه د Alberta د خلکو په لاس کې ده [3].
“"دا وخت دی چې رایې ورکړل شي."”
دا پرمختګ د Alberta د ولایتي رهبرۍ او د کاناډا د فیډرال حکومت ترمنځ د ژور نظریاتي اختلاف څرګندونه کوي. د جلا کېدو پوښتنه د رسمي бюليټ ته د انتقال په هڅه کولو سره، UCP د Ottawa پر وړاندې د فشار لپاره د خلکو د نارضۍ څخه ګټه پورته کوي. خو د اصلي غوښتنلیک په اړه قانوني ننګونه ښيي چې د پوښتنې حقیقي شاملول به یوازې پر سیاسي ارادې نه، بلکې د قضایي بیاکتنې او دستوري تفسیر باندې تړلی وي.
