د Alberta لومړۍ وزیرې Danielle Smith اعلان کړل چې هغه به د ولایت د راتلونکي په اړه د اکتوبر په ریفرنډم کې د جلا کېدو اړوند پوښتنه اضافه کړي [1].
دا اقدام د فدرالي حکومت سره د ولایت د روانو کړکېچونو په برخه کې د یوې مهمې تېزۍ نښه ده. د Alberta او Canada ترمنځ د اړیکو په اړه د عامه رایې په رسمي کولو سره، ولایتي رهبرۍ د جلا کېدو هغو احساساتو ته چې د ځینو اوسېدونکو ترمنځ پراخ شوي، یو قانوني پلیټ فارم ورکوي.
لومړۍ وزیرې Smith وویل چې دا پریکړه په ولایت کې د جلا کېدو د زیاتېدونکو احساساتو په ځواب کې شوې ده [3]. دا ریفرنډم د 2024 کال د اکتوبر لپاره پلان شوی دی [2]. دا اقدام د سرچینو د مدیریت او فدرالي پالیسۍ په اړه د کړکېچونو د یوې مودې وروسته شوی، چې له امله یې لومړۍ وزیرې د ولایت د راتلونکي لور تعیین کولو لپاره له عامه خلکو څخه مستقیم mandat غوښتی [3].
د دې رایې لپاره فشار د ځانګړو عامه غوښتنو له امله رامنځته شوی. د جلا کېدو د موضوع د حل لپاره د حکومت څخه غوښتنې په ارزوینو کې د 700 څخه ډیر لاسراتبونه ترلاسه شوي [4]. Smith وویل چې هغه غواړي له ریفرنډم څخه د دې لپاره ګټه پورته کړي چې Albertans پریکړه وکړي چې د هغوی د ولایت او د هیواد د پاتې برخې ترمنځ اړیکې به څنګه وي [3].
د رایې د دقیق عبارت په اړه ځینې مبهمات شته. ځینې راپورونه ښيي چې نوې پوښتنه ممکن په ښکاره د جلا کېدو په اړه نه وي [5]، په داسې حال کې چې د لومړۍ وزیرې خپل بیانیې د پوښتنې د جلا کېدو اړوند असल्याचे بیانوي [1]. ولایت ته اوس دمخه د پوښتنې هغه وروستی عبارت نه دی خپور کړی چې به د 2024 کال د اکتوبر په رایو کې راشي [2].
دا ریفرنډم د ولایتي خپلواکۍ د ثابتولو د یوې پراخې ستراتیژۍ برخه ده. حکومت دا رایې د یوې ډیموکراتیکې تمرین په توګه وړاندې کوي ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې د فدرالۍ د جوړښت په اړه په ملي خبرو اترو کې د Albertans غږ واورېدل شي [3].
“لومړۍ وزیرې Danielle Smith اعلان کړل چې هغه به د ولایت د اکتوبر په ریفرنډم کې د جلا کېدو اړوند پوښتنه اضافه کړي”
دا اقدام د Alberta د حکومت لخوا یو تاکتیکي بدلون دی ترڅو د فدرالي حکومت سره په خبرو اترو کې د عامه احساساتو څخه د یوې فشارکونکي وسیلې په توګه ګټه پورته کړي. که څه هم له Canada څخه بشپړ جلا کېدل یو پیچلی قانوني او اقتصادي خنډ دی، مګر د ریفرنډم ترسره کول فدرالي حکومت مجبوروي چې سیمه ییز شکایتونه ومني او ممکن Ottawa پر فشار شي چې د نورو ناثاباتیو څخه د بچکړتیا لپاره ولایت ته ډیره خپلواکي ورکړي.
