د Alberta لومري Danielle Smith به د جمعې په ورځ د کاناډا څخه د احتمالي جلا کېدو په اړه د ریفرنډم له اعلان وروسته خبریانو ته خبرې وکړي.
دا ګام د فیډرال اړیکو سره د ایالتي حکومت په چلند کې د یوې مهمې تېزۍ نښه ده. د دې لپاره چې پریکړه وشي چې ایا په راتلونکي کې باید یو বাধ্যতামূলক ریفرنډم ترسره شي، اداره د خپلواکۍ لپاره د عامه ارادې ازموینه کوي.
د راپورونو له مخې، ایالت به په اکتوبر کې یو غیر বাধ্যতামূলক ریفرنډم ترسره کړي [1]. په دې لومړۍ رایې کې له Alberta د خلکو څخه پوښتل کېږي چې ایا دوی غواړي د کاناډا برخه پاتې شي او یا غواړي چې د راتلونکي یوې বাধ্যতামূলক د خپلواکۍ ریفرنډم لپاره رسمي پروسه پیل کړي [2].
د جمعې په ورځ د لومري Smith خبرې د ۲۰۲۴ کال د مای ۲۱ څخه وروسته کیږي، چې په هغه کې لومړنی اعلان شوی و [3]. دا پروسه یو دوه مرحلېیز میکانیزم رامینځه راوړي؛ یعنې د جلا کېدو پریکړې پر ځای، لومړی به پر دې رایې ورکول شي چې ایا ریفرنډم ترسره شي که نه.
دا ستراتیژیک چلند ایالتي حکومت ته اجازه ورکوي چې د فیډرال حکومت سره د قانوني بحران د پیل کولو پرته د خلکو احساسات وڅیړي. د اکتوبر د رایې ورکولو غیر বাধ্যতামূলক طبیعت پدې معنیان دی چې پایله به ایالت قانوني ډول د فیډریشن څخه د جلا کېدو ته مجبور نه کړي [1].
دا پریکړه د Alberta حکومت او فیډرال چارواکو ترمنځ د منابعو مدیریت او قضایي خپلواکۍ په اړه د دوامداره کړکېچونو په جریان کې راغله. تمه کېږي چې راتلونکی مطبوعاتي کنفرانس به قانوني چوکاټ او د رایې ورکولو د پوښتنې دقیق wording روښانه کړي.
“Alberta به په اکتوبر کې یو غیر বাধ্যতামূলক ریفرنډم ترسره کړي چې ایا یې اوسېدونکي غواړي د کاناډا برخه پاتې شي.”
دا اقدام د لفظي شکایتونو څخه د یوې منظمې سیاسي پروسې لور ته یو بدلون ښيي. د 'ریفرنډم په اړه د ریفرنډم' د غیر বাধ্যতামূলক طریقې په کارولو سره، Smith کولی شي فیډرال حکومت ته د خپلواکۍ لپاره یو mandat وښیي، په عین حال کې چې د رسمي جلا کېدو د هڅو له سمدني قانوني پیچلیو څخه ځان وساتي. دا په حقیقت کې د Ottawa سره په راتلونکو مذاکراتو کې د ګټې ترلاسه کولو لپاره د عامه احساساتو څخه د وسلې په توګه کارول دي.
