په ارجنټینا کې د کان‌کنیو پروژې د انډیز د اوبو ذخایرو ته ګواښ

د غربي ارجنټینا د سان خوان ولایت اوسیدونکي ویره لري چې په انډیز (Andes) کې به احتمالي کان‌کنی پروژې د اوبو محدودې سرچینې وچې او ککړې کړي [1, 2].

دا شخړه د حیوي کانډو د ترلاسه کولو د هڅو او په داسې سیمه کې د ځمکنیزې کرنې او ایکوسیسټمونو د بقا ترمنځ ده چې د اوبو له سختې بحران سره مخ आहे. څرنګه چې کان‌کنی عملیات کولی شي د اوبو سرچینې واړاندي او ککړې کړي، ځايي ټولنې اندیښنه لري چې صنعتي ودې به د ولایت د نفس د ساتلو وړتیا ته دایمي زیان ورسوي [2, 4].

سان خوان په موجوده توګه د اوبو د یوې سختې کمښت سره مخ دی چې د Prolonged drought (اوږدنیې وچکالۍ) او د اقلیم د بدلون د پراخو اغیزو له امله رامنځته شوی [1, 4]. ځینې راپورونه دا وضعیت د وچکالۍ له امله د یو وخت ځلراتلو سیندونو د وچیدو پایله بولي، پداسې حال کې چې نور د اقلیمي بدلونونو سره تړاوینې دوامداره کمښت ته اشاره کوي [1, 2].

ځايي تولیدونکو لپاره دا یو عاجل خطر دی. ویرجینیا ډي والي (Virginia de Valle)، چې د 16 هکتاره د انګور باغ اداره کوي ^[3]، ویل: "بې له اوبو، شراب به نه وي."

د سیمې د هایډرولوژۍ (hydrology) حساسیت د ارجنټینا په کچه د چاپیریال نورو فشارونو لخوا هم څرګند شوی. د دې هیواد د یخ پوښل شوی слой، چې 8,484 مربع کیلومتره ساحه لري ^[5]، د انډیز لپاره د اوبو د یوې حیوي ذخیرې په توګه کار کوي. په عین حال کې، د هیواد نورو برخو سخت موسمي حالاتو سره مخ شوي، لکه د 2025 کال د اوړمهال په جریان کې په پاتاګونیا (Patagonia) کې لګیدلي اورونه چې د 270,000 څخه زیاتې اکره ځمکه یې وسوځوله ^[6].

ځايي اوسیدونکي استدلال کوي چې د دې ناثباته دورې panahon کې د لوی پیمانه کان‌کنیو پېلنا کول یو داسې خطر دی چې ولایت یې توان نه لري. دوی وویل چې د پروسس کولو پلانټونو ته د اوبو اړول به کർഷته‌ګاران او اوسیدونکي د اساسي بقا او اقتصادي ثبات لپاره د اړتیا وړ سرچینو څخه بې‌بهره کړي [2, 4].