د اسیا د اکویټي (equity) لویو بازارونو د جمعې ورځې، د 2026 کال د جون ۲ نېټې په ورځ، د ټیکنالوژۍ پلور او د منځني شرق د زیاتېدونکو جيوپولیتیکي tensão-ګانو له امله ټیټوالی تجربه کړ [1, 2].
دا د قیمتونو ټیټوالی د پانګونې په احساساتو کې یو بدلون ښيي، ځکه چې د artificial intelligence (AI) په اړه پخلا optimism د ګټو د ناامیدونکو raport-ونو او نړیوالې ناثاباتۍ د حقیقت سره وړانده کیږي. دا نوسان د هغو търګارانو ترمنځ د زیاتېدونکي احتیاط څرګندونه کوي چې اوس د شرکتونو prestasiون او جيوپولیتیکي خطرونه په یو ځای تله کوي.
د جنوبي کوریا اسټاکونو کې د پام وړ څرګند ټیټوالی رامنځته شوی، چیرې چې raport-ونه د پنځه سلنه څخه ډیر ټیټوالی ښيي [4]. نورو معلوماتو یادونه کړې چې KOSPI تر 3.3% پورې ټیټ شوی [1]. په Seoul کې دا ټیټوالی د Wall Street په AI-linked نومونو کې د ورته سقوط څخه وروسته رامنځته شو، ځکه چې پانګونې د ګټو د ناامیدونکو raport-ونو څخه وروسته د چپس (chip) اسټاکونو څخه ځان وباسول [4, 5].
د جاپان Nikkei 225 هم ټیټ شو او 1.9% کموالی یې تجربه کړ [1]. د جاپان پرته د MSCI Asia-Pacific پراخ شاخص 0.6% ټیټ شو [1]. دا تاوانونه د امریکا او ایران د خبرو اترو او په منځني شرق کې د پراخې جګړې په اړه د زیاتېدونکي اندیښنې له امله نور هم زیات شول [2, 5].
د انرژۍ بازارونو هم د دې ناثاباتۍ په وړاندې غبرګون ښودلی. د تېلو قیمتونه 4.7% زیات شول ځکه چې پانګونې د جګړې په اړه اندیښمنې होते [6]. د انرژۍ د لګښتونو دا زیاتوالی ډیری وخت د صنعتي سکتورونو لپاره فشار زیاتوي او کولی شي د اکویټي بازار د احساساتو نوره هم کم کړي.
د اونۍ په پیل کې دا جریان مخالف و. د Seeking Alpha په یوه مقاله کې ویل شوي: "د اسیا اکویټي د چهارشنب په ورځ لوړې شوې، چې د ټیکنالوژۍ سکتور کې قوي حرکت او د artificial intelligence په اړه د نه ماتېدونکي optimism څخه ګټه اخیسته وه."
خو دا حرکت د جمعې د بازار د بندیدو ترڅو له منځه لاړ. د ټیکنالوژۍ د سخت اصلاحت (correction) او د منځني شرق د ډیپلوماسي د غیر Predictable طبیعت ترکیب د سیمې په اصلي تبادلې کې یو risk-off چاپېریال رامنځته کړ [1, 2].
“د جنوبي کوریا اسټاکونه د پنځو سلنه څخه ډیر ټیټ شول ځکه چې د ټیکنالوژۍ لویو شرکتونو د Wall Street د AI-linked نومونو سقوط تعقیب کړ.”
د Nikkei 225 او KOSPI همغوره ټیټوالی ښيي چې د 'AI rally' د ګټو د بنسټیزو کمښتونو او بهرنیو جيوپولیتیکي ټکانونو دواړو ته په زیاته کچه حساس کیږي. کله چې د ټیکنالوژۍ اسټاکونه — چې د وروستیو نړیوالو ودانیو ډیره برخه یې پرمخ وړلې — د تېلو د قیمتونو د زیاتوالي سره یوځای ټیټ شي، دا د ودې-محور بازار څخه د دفاعي حالت (defensive posture) ته د یوې پراخې لیږد نښه ده، چیرې چې جيوپولیتیکي ثبات اوس د شرکتونو د ګټې په اندازه مهم دی.
