د بلجیک د جرمني ژبې خبرې کوونکي ټولنې د فیډرال غږ د له لاسه ورکولو څخه ویره لري

په بلجیک کې د جرمني ژبې خبرې کوونکې ټولنې د بلجیک د سنا د احتمالي لغوه کولو په اړه اندیښنې ښکاره کړې دي ^[1].

دا ګام ځکه مهم دی چې سنا په موجوده توګه په فیډرال کچه د جرمني ژبې اقلیت لپاره یوازینۍ تضمین شوې څوکۍ تامینوي ^[1]. د دې ادارې پرته، دا ټولنه د خپل مستقیم قانوني تاثیر او د هیواد په فیډرال پارلماني جوړښتونو کې د رسمي استازیتوب د له لاسه ورکولو سره مخامخه کیږي ^[2].

د بلجیک پیچلې فیډرالي سیستم د مختلفو لینګوسټیک (ژبني) او سیمه ایزو ګروپونو ترمنځ د ځواک د توازن په اساس تکیه کوي. سنا تاریخي ډول داسې یو مجلس شوی دی چې چیرې دا ګټې تنظیم او مدیریت کیږي. خو د اساسي قانون د موادو د بازبینی په اړه بحثونه — په ځانګړي ډول ۱۹۵ ماده — د upper house یا د پارلمان د لوړ مجلس د لغوه کولو په لور روان دي ^[3].

د لغوه کولو مخالفین استدلال کوي چې د جرمني ژبې خبرې کوونکې ټولنې اندازه دومره کوچنۍ ده چې د استازو مجلس (Chamber of Representatives) کې د معیاري تناسبي رایې له لارې تضمین شوی استازیتوب ترلاسه نکولای شي. دا کمزوري سنا د دوی د سیاسي غږ لپاره یو مهم محافظ safeguards ګرځوي ^[2].

پریمیر Bart De Wever (N-VA) وویل چې که سنا لغوه شي، نو د جرمني ژبې خبرې کوونکې ټولنې باید په استازو مجلس کې خپل تضمین شوی استازیتوب وساتي ^[2]. دا وړاندیز وړاندیز کوي چې د بلجیک په اساسي قانون کې د اقلیتونو د حقونو د کوډ کولو په طریقه بدلون راشي ترڅو د دې ټولنې لپاره د فیډرال لید可见ت (visibility) بشپړ له منځه لاړ نشه.

قانوني ګامونه لا دمخه اخیستل شوي، او کمیشنونو د اساسي قانوني چوکاټ دغو بازبینی‌ها منظور کړې چې د سنا لغوه کول اسانه کوي ^[3]. د دې اصلاحاتو پایله به دا ټاکه کړي چې آیا اقلیتي ټولنه باید د اکثریت په نیک نیت تکیه کړي، یا د یو نوي قانوني تضمین په وجه، ترڅو د فیډرال پریکړنی پروسې برخه وي ^[1].