د سویټس لینڈ د Blatten کلي اوسېدونکي خپله جامعې بیا جوړوي، ځکه چې د یوې یخچوې (glacier) نړېدو د کلي ډېره برخه ویجاړه [1].
دا هڅه د Alpine جامعو لپاره د استقامت یو مهم ازموینه ده، ځکه چې د اقلیم بدلون د یخچو د वितلاو سرعت زیاتوي او د ورته disasters خطر ته لاره خلاصوي [1, 5].
Blatten چې د Wiler نږدې په Lötschen Valley کې موقعیت لري، په 2025 کال کې د یوې یخچوې د نړېدو له امله له سختو زیانونو سره مخ شوه [1, 3]. کارپوهان دا پېښه په Alps کې د تودوخې د زیاتوالي د پراخه tendência سره تړاو ورکوي، چې د یخ جوړښتونه یې ناپایدار کړي او د ډېرو وارونو نړېدو ته یې لاره هواره کړې [1, 5].
سیمه ییزو چارواڼانو او اوسېدونکو ته اوس د ریکاوې په اوږدمودتۍ مرحله کې قدم ایښودلی دی. د کلي د بشپړ reconstruction لپاره اوسنی هدف 2030 کال دی [1, 2]. که څه هم کلی timeline څو کالونه나ست دی، خو ځینې ځانګړي پروژې د سیمه ییزې инфраструкټر او ګرځنیو د بحال لپاره په چټکۍ سره وړاندې روانې دي.
د Hotel Momentum یوه داسې پروژه ده چې د کلي د ریکاوې د سمبول په توګه کار کوي [2]. دا هوټل په 105 ورځو کې جوړ شوی [3]. دا چټک کار د دې لپاره دی چې په Lötschen Valley کې د استقامت یو رڼا وي، په داسې حال کې چې نورې residential او commercial جوړګڼې په ورو [] ډول بحال کېږي.
د بیا reconstruction پروسه نه یوازې د له لاسه ورکړل شویو کورونو بدلول شاملوي، بلکې د شاوخوا ځمکې د خوندیتوب ارزونه هم پکې ده. څرنګه چې د 2025 کال نړېد د چاپیریال د بدلونونو له امله و، چارواڼان باید ډاډه شي چې نوي construction د خطرناکې زونونو څخه لیرې وي [1, 4].
سره له دې چې پرمختګ شوی، د سیمې راتلونکی لا هم ناڅرګند پاتې دی. په Blatten کې د ویجاړۍ کچه د تودوخې زیاتېدونکي سیارې د اثراتو وړاندې د لوړو سیمو د Settlements حساسیت څرګندوي [4]. اوسېدونکي لا هم له انجینرانو سره کار کوي ترڅو د کلي لپاره یو sustainable blueprint رامینځه راولي چې د راتلونکي geological instability وړاندې مقاومت وکړي.
“د کلي د بشپړ reconstruction لپاره اوسنی هدف 2030 کال دی.”
د Blatten reconstruction د غرويي سیمو کې د اقلیمي تطابق (climate adaptation) لپاره د یوې case study په توګه کار کوي. لکه څنګه چې یخچو (glaciers) वितلاوي، پایله کې د رامنځاته شوی ناپایداري د دایمي settlements لپاره نوي خطرونه رامینځته کوي، چې دا دTraditionally building practices څخه د risk-based urban planning ته د بدلون اړتیا پیدا کوي. د 2030 کال د تکمیل هدف وړاندې ښيي چې د داسې اقلیمي پېښو څخه ریکاوه یو څو کلن پروسه ده چې د دولت او سیمه ییزو ادارو ترمنځ د پراخې协调 اړتیا لري.
