کاناډايي حکومت په سهاره، د 2026 کال د جون د 17م نېچې [1]، نوې legislação وړاندې کړه ترڅو په First Nations ټولنو کې د څښلو د اوبو د ساتنې لپاره یو چوکاټ رامینځه راولي.
دا لایحه په ریزروو سیمو کې د اوبو د کیفیت د پختا مسئلونو د حل لپاره یو föderal هڅه ده، مګر دا د Indigenous فعالانو له خوا له سختې نیوکې سره وړاندې کیږي چې وايي د دې قانون ژبه ناکرایه ده.
د Indigenous خدماتو وزیرې Mandy Gull-Masty وویل چې دا قانون یو محافظتی قانوني چوکاټ رامینځه راولي [1]. حکومت اراده لري چې دا لایحه په ټوله هېواد کې د First Nations ریزروو سیمو کې د اوبو خوندیتوب تنظیم او تضمین کړي [1], [2].
په دې حال کې چې د First Nations ټولنو قانوني استازي استدلال کوي چې دا پروسه فاسده وه. یو وکیل چې د دې ټولنو استازیتوب کوي، وویل چې د پاکو اوبو د قانون وړاندې کولو وړاندې له First Nations سره مشوره نه쑬ې شوې [2]. د مشورې دا نشتوالی د föderal پالیسي جوړونکو او دغو خلکو ترمنځ د اړیکو د خرابوالي نښه ده چې دا قانون د هغوی د خدمت لپاره جوړ شوی دی.
د مشوراتي پروسې څخه پرته، د دې لایحې اصلي تعریفونه هم تر نیوکې لاندې دي. منتقدینو ویل چې دا قانون د انسانانو د حقونو د پیژندګلوۍ په برخه کې ناکام شوی ځکه چې دا په ښکاره ډول خوندي اوبې د انسانانو د حق като اعلان نه کوي [3].
د فعالانو په باور، پرته له دې تعریف څخه، دا چوکاټ د پاکو اوبو ته د تلپاتې او اجباري لاسرسۍ تضمین لپاره اړین قوت نلري. اوسنی مسوده د حقونو پر بنسټ د حکم پر ځای د تنظیمي چوکاټ باندې تمرکز کوي [1], [3].
دا tensione د föderal حکومت د قانوني کړنلارې او د Indigenous رهبرۍ د اساسي حقونو د سیسټماتیک پیژندګلوۍ د غوښتنو ترمنځ د تکراري شخړې څرګندونه کوي [2], [3].
“دا لایحه د انسانانو د حقونو د پیژندګلوۍ په برخه کې ناکامه ده ځکه چې دا خوندي اوبې د انسانانو د حق като اعلان نه کوي.”
د دې لایحې وړاندې کول د کاناډايي حکومت د 'ساتنې' تعریف او د Indigenous د 'حقونو' د لیدلوري ترمنځ یو بنسټیز خالي ځای څرګندوي. د اوبو خوندیتوب د یو تنظیمي مسلې په توګه وړاندې کولو سره (او نه د انسانانو د حق په توګه)، حکومت د پلي کولو پروسې باندې ډیر اختیاري کنټرول ساتي، پداسې حال کې چې First Nations د داسې یو قانوني معیار غوښتنه کوي چې پاکې اوبې یو بېشرطه حق وګڼي.
