منتقدین او چاپیري راپورونه د کاربون نیولې او ذخیرې (carbon capture and storage) لپاره کارول شویو د کاربون ډای اکسایډ (CO2) خطونو د خوندیتنې او دوام په اړه خبرداری ورکوي [1].
دا اندېښنې د هغې بنسټیزې اقلیمي ستراتیژۍ په وړاندې پوښتنې وړاندې کوي چې د لویو حکومتونو او پانګونکارانو ملاتره کیږي. که چېرې دا पाया جوړښتونه (infrastructure) غیر خوندي وي یا د ذخیرې ظرفیت څخه زیات تخمین شوی وي، نو په دې پروژو باندې لګیدلې ملياردونه ډالران ممکن د هوا د اخراجاتو په اغیزمنه توګه کمولو کې ناکامه شي.
په دې ټیکنالوژۍ کې پانګونه لاهم لوړه ده. د Biden ادارې په امریکا کې د کاربون نیولې وړتیاوې زیاتولو لپاره ملياردونو ډالرو لګونه کړی [1]، پدې ورڅخه Bill Gates په څیر خصوصي پانګونکارانو هم په دې سکتور کې پانګونه کړې ده [1]. دا پروژې په موجوده Zeit کې په مختلفو سیمو کې فعالې دي، چې په کې California، North Dakota او د Norway پروژه Northern Lights شامل دي [1], [4].
خو تخنیکي او مالي خنډونه لا هم شته. په کاناډا کې، په Saskatchewan کې د Boundary Dam د کاربون نیولې مرکز 1.5 مليارد ډالره لګښت څخه جوړ شوی [2]. د Saskatchewan د لومړني Brad Wall د یاد مرکز د ستونزو په اړه د شفافیت نشتوالي له امله له منتقدانو سره مخ شوی [2].
د ذخیرې ظرفیت یو بل مهم争议 (بحث) دی. یو راپور وړاندیز کوي چې د CO2 لپاره خونده او عملي د ذخیرې ځای تقریباً 10 مراته کم دی تر هغه اندازه چې مخکینې تخمینونه یې ښودلي وو [3]. دا توپال ډیر مهم دی ځکه چې د تیلو-شنډو (oil-sands) عملیات هر کال سلګونه میلیونه ټنه CO2 اخراجوي [5].
د پېپلاینونو (pipelines) سره تړاوې د خوندیتنې خطرونه هم څرګند شوي دي. سره له دې چې ځینې پلویان استدلال کوي چې دا ټیکنالوژي د صنعتي زونونو د کاربون پاکولو (decarbonize) لپاره یوه ارزانه لاره ده [5]، خو نورو راپورونو ویلي چې د کاربون نیولې او ذخیره کول د چاپېرتیا او عامو خلکو د خوندیتنې لپاره حقیقي خطرونه لري [1]. پدې خطرونو کې د تخلیې (leaks) احتمال او د لوړ فشار CO2 د ترانسپورت داخلي نااستحکام شامل دي [1].
د اوسني پلان مخالفینو ویلي چې د حکومتي چارکاروں او operatore-انو لخوا د شفافیت نشتوالی د دې پروژو حقیقي خطرونه پټوي [2]. دا کړاو پاتې دی په داسې حال کې چې صنعت هڅه کوي خپل पाया جوړښتونه پراخه کړي ترڅو سختو اقلیمي هدفونو ته ورسېږي [3].
“د CO2 لپاره خونده او عملي د ذخیرې ځای تقریباً لس مرتبې کم دی تر هغه اندازه چې مخکې فکرされていたو.”
د حکومتي پانګونې او د خوندیتنې د راپورونو ترمنځ شته کړاو د سیاسي اقلیمي هدفونو او انجنیري حقیقت ترمنځ یو احتمالي خالي ځای ښيي. که د ذخیرې ظرفیت واقعاً د توقعاتو څخه په ډیره کچه کم وي او د پېپلاینونو خطرونه نه حل شي، نو کاربون نیولې ممکن د decarbonization له اصلي وسیلې څخه یو لوړ لګښت لرونکي ثانویه اقدام ته تبدیل شي چې محدود پراختیا وړتیا لري.
