چین په برېښنايي موټرونو کې د تولید په برخه کې د نړۍ په مشرتابه کې راغی

چین د دولت د لویو پانګونونو او ستراتیژیکو صنعتي پراختیاوو له لارې د برېښنايي موټرونو (electric vehicles) تر ټولو لوی تولیدکنى او ایکسپورټر ګرځېدلی دی [1, 2].

دا تسلط د متحده ایالاتو، اروپا او جاپان دTraditionally موټرو صنعتونو لپاره یوه ننګونه ده. چین د ارزې او ډېرو ځانګړتیاوې لرونکو موټرونو د تولید په لور د اتومبیل صنعت د نړیوالې ځواک توازن بدلوي او د لویدیځو تجارتي شریکانو سره یې اقتصادي کړاوونه رامنځته کوي [1, 5].

د تولید دا زیاتوالی له ۲۰۰۹ کال څخه وروسته پیل شو، کله چې چیني حکومت د دولت په ملاتړ لرونکي فنډونه د دې سکتور پراختیا ته په لېږدولو پیل کړ [1, 2]. د Marketplace یو تحلیلګاره ویل چې چین له ۲۰۰۹ کال راهیسې د EV سکتور ته له ۲۰۰ ملیارده ډالرو څخه ډېر پانګونه کړي دي ^[1] او اوس په نړۍ کې تر ټولو لوی تولیدکنى دی.

دغو subsidiies او د تولید لوی پیمانه (economies of scale) چیني تولیدکوونکو ته دا فرصت ورکړ چې له لویدیځو سیالانو څخه مخکېKې شي. خو د دې چټکې پراختیا له امله د صنعت د روغتیا په اړه متضاد نظرونه وجود لري. ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې چین اوس د EVs د ډېرېتوب (glut) سره مخ کېږي، چې د تولید د احتمالي زیاتوالي نښه ده ^[1]. نور راپورونه داسې ادعا کوي چې دا صنعت د ۲۱مې پیړۍ د اتومبیل بازار د تسلط لپاره چمتو دی ^[2].

کله چې دا موټرونه نړیوالو بازارونو ته داخل شول، جیوپوټیکي tensione (کړاوونه) زیات شول. Michael Kovrig وویل چې چیني EVs د دې هیواد د "جیوپوټیکي تسلط" د ستراتیژۍ برخهً دي ^[4]. دې حالت تجارتي شخړې رامنځته کړې دي، په ځانګړې توګه په European Union کې. یو unnamed تحلیلګاره وویل چې چین د EV د tariff (ټیکسونو) په خبرو اترو کې د European Union د "تقسیم او فتح" (divide and conquer) له تاکتیکونو څخه د ځان ساتلو لپاره اندېښمن دی ^[3].

د شمالي امریکا بازارونه هم د دې جریان په وړاندې غبرګون ښکاره کوي. که څه هم ځینې وړاندیز کوي چې کاناډا باید د ځانګړو قواعدو لاندې د چیني تولیدکوونکو هرکړه وکړي، خو نور د دې زیاتوالي د کورنۍ ثبات لپاره د یوې لویې خطرناکې کړنې په توګه ګوري ^[5]. د دولت په ملاتړ لرونکي قیمتونو او د آزاد بازار سیالۍ ترمنځ تعامل د دې سکتور نړیواله Trajectory (لاره) تعریفوي [1, 4].