چین د ډوبې اوبو لاندې د څارنې پټ شبکه جوړوي

چین د ستراتیژیکو بحري تنگو د څارنې لپاره د “Great Undersea Wall” یا لوی د اوبو لاندې دېوال په نوم یو پټ څارنی سیستم جوړوي [1, 2].

دا شبکه د بحري استخباراتو په راټولولو کې یو لوی بدلون څرګندوي. د ژورې سمندر د نقشو اخستلو او پټو سینسرونو د ځای پر ځای کولو په واسطه، چین کولی شي د بهرنیو کشتیو تحرک تعقیب کړي او په احتمالي راتلونکو جګړو کې تاکتیکي ګټه ترلاسه کړي.

د دې سیسټم شتون هغه وخت پام ځان ته واکړ چې په انډونیزیا کې یو ngưمان له سمندر څخه یو پراسراره وسیله ترلاسه کړه [1, 2]. کارپوهان دا تجهیزات د چین د هغې پراخې هڅارې سره تړاو لري چې د اوبو لاندې په فرش باندې د دوامداره موجودیت رښېبونه کوي. دا سیسټم د ژورو اوبو د نقشو او د پټو څارنیو کشتیو په کارولو تکیه کوي ترڅو دا شبکه ځای پر ځای او ساتنه کړي [1, 2].

جینیفر پارکر، چې د استرالیا د بحریې پخوانۍ افسره او د دفاع او امنیت ప్రوفسوره ده، ویل یې چې د دې عملیاتو ستراتیژیکې اغیزې ډیرې مهمې دي [1, 2]. د دې ابتکار هدف د داسې استخباراتو راټولول دي چې د مهمو اوبو څخه د کشتیو د تېرېدو په اړه په ریښتنی وخت (real-time) کې معلومات предостав کړي او د týmून د بحري جګړو طبیعت بدل کړي [1, 2].

دا عملیات په داسې مهمو تنگو تمرکز کوي چیرې چې بحري ترافیک ډیریږي. چین د سمندر د فرش څخه د معلوماتو جریان په کنټرول کولو سره غواړي یو نادیدلی barrier یا خنډ رامینځه راوړي چې د潜艇ونو (submarines) یا د سطحې کشتیو د موجودیت په اړه یې پوځ ته خبرداری ورکړي [1, 2]. د نقشو اخستلو پروسه د سینسرونو د دقیق ځای پر ځای کولو اجازه ورکوي چې د دودیز سونار یا د ستلایت څارنې له لارې نه موندل کیږي [1, 2].

په انډونیزیايي اوبو کې د دې وسیلې موندنه د دې پروګرام جغرافیایي گسترش ثابتوي. دا ښيي چې د څارنې شبکه د چین د ساحلۍ څخه ډیره لیرې گسترخ شوې او د جنوبي ختیځې اسیا د shipping lanes یا د ترانسپورت مهمې لارې پکې شاملې دي [1, 2].