چین د ایران او امریکا ترمنځ په شخنې کې د غیر رسمي मध्यجی رول لوبوي

چین د ایران او امریکا ترمنځ په روانې شخنې کې د غیر رسمي मध्यجی په توګه کار کړی دی [1, 2].

دا ډیپلوماټیک هڅه د بیجینګ یو ستراتیژیکک کوشش دی ترڅو ځان د یوې مسؤلیت لرونکې نړیوالې ځواک په توګه وړاندې کړي او په عین حال کې هڅه کوي چې په یوې ناڅ稳定ې سیمه کې ثبات رامینځونه کړي. چین د دوو ضد ملتونو ترمنځ د یوې neutral پل په توګه د ځان ځای په کولو سره غواړي چې په منځني خاورو کې پر امنیت او ډیپلوماسي خپله اغیزه پراخه کړي ^[2].

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عبدالرضا رحمانی فضلي دغه هفته د دې मध्यجیتوب په اړه خبرو ته اشاره وکړه. هغه وویل چې د چین حکومت د خپل مداخلې د وخت په اړه ډیر慎 cautious دی ترڅو د بریا ډاډ ترلاسه کړي. رحمانی فضلي وویل: "بیجینګ ترڅو د یوې حقیقي پایلې ډاډ ترلاسه کړي، ترجیح ورکوي چې هغه وخت د मध्यجیتوب پروسې ته ننوځي کله چې شرایط اجازه ورکړي" ^[1].

د بیجینګ کړنلاره د تهران او واشنګټن ترمنځ د اړیکو تسهیل لپاره په پټه خوله کار کول دي. دا غیر رسمي رول چین ته اجازه ورکوي چې د یوې رسمي تړون یا عامې موافقتنامې له محدودیتونو پرته ډیپلوماټیک انعطاف ساته کړي. دا ستراتیژي داسې ډیزاین شوې چې د ډیپلوماسۍ لپاره یوازې هغه وخت لاره پرانیزي کله چې دواړه خواوې د یوې پایداره حل ته رسیدو ته چمتو وي [1, 2].

نړیوال څارونکو د چین د بهرنیو چارو په پالیسۍ کې د دې بدلون اهمیت ته اشاره کړې ده. د Associated Press یو خبرنگار، چې په The Star کې یې نقل شوی، ویل چې په منځني خاورو کې د وروستیو جګړو په اړه د غیر رسمي मध्यجی په توګه د چین رول د نړۍ پام ځان ته جذبوي، ځکه چې هغه غواړي د یوې مسؤلیت لرونکې نړیوالې ځواک تصویر وړاندې کړي ^[2].

که څه هم امریکا لا تر اوسه د چیني میانجیانو سره د خپلې همکارۍ د کچې په اړه رسمي معلومات نه دي ورکړي، خو د ایران د حکومت عامه اقرار تاییدوي چې بیجینګ په اوسنی ډیپلوماټیک منظر کې یو کلیدي لوبغاړی دی. دا मध्यجیتوب لا هم د ډیپلوماټیک پرمختګ د احتمالي امکان په اساس تړلی دی ^[1].