د چین د AI پیل نیوونکي شرکتونه Moonshot AI، MiniMax او DeepSeek د خلاص-وزني (open-weight) ماډلونو پراختیا ته میلاو دي ترڅو د امریکا د OpenAI ChatGPT او Anthropic Claude په څیر خدماتو سره سیالي وکړي [1, 2].

دا بدلون د خلاص-وزني او محلي چلندونکو ماډلونو په لور د عملیاتي لګښتونو په کمولو او د ډاټا د شخصي راز (privacy) په ښه کولو سره د AI اوسنی بازار ګډوډولی شي. د دې شرکتونو هدف دا دی چې د ګرانو cloud خدماتو پر ځای د محلي هارډویر څخه د ماډلونو د کارولو له لارې د امریکا د frontier labs برلاولۍ ته ننګ ووایي [2, 3].

DeepSeek چې په Hangzhou کې مقر لري، په دې هڅو کې د یو مهم لوبالونکي په توګه ځان ثابت کړی [3, 4]. دې شرکت नुकې د 4 ملیارد ډالرو ترڅو funding round ته هدفمن شوی [4]. د سرمایې دې راتلل د شرکت په ارزښت کې پنځه برابره زیاتوالی راوست چې 50 ملیارد ډالرو ته ورسېد [4].

دا لابراتوارونه د کارсня (efficiency) ته لومبیتوب ورکوي ترڅو د Nvidia پر اساس د ډاټا مرکزونو پر ګران هارډویر خپلې تکیې کمې کړي [4]. هدف دا دی چې د هغه वापरونکو لپاره یو مناسب بدیل وړاندې شي چې اوسنی cloud-based AI ډېر ګران یا د شخصي راز په اړه محدود ګڼي [2, 4].

د دې ټیکنالوژیو نړیوالې خوښونې سرعت زیاتیږي، او اوس شاوخوا 16.7% نړیوال وګړي د generative AI وسیلې کاروي [5]. د چین څیړونکو یو بلند هدف لرونکی مهالاتی پلان ترتیب کړی چې تر 2025 کال پورې د امریکا د frontier AI labs سره سیالي وکړي [1].

که څه هم دا ارزوې لوړې دي، خو د خلاص-وزني ماډلونو ته لیږد د پیاورې инфраسټرکچر اړتیا لري. دا لابراتوارونه لا تړاو لري چې د هارډویر د لوړ شدت او د محلي او کارشنې پراختیا (deployment) ترمنځ توازن وساتي [4].

“د چین لابراتوارونه هدف لري چې تر 2025 کال پورې د امریکا د frontier AI labs سره سیالي وکړي”

د خلاص-وزني ماډلونو لور ته دې حرکت د چین یو ستراتیژیک هڅه ده ترڅو د امریکا شرکتونو د 'compute moat' یا کمپیوټري خندق مات کړي. د محلي پراختیا او کارشنې باندې تمرکز کولو سره، دا شرکتونه غواړي د cloud subscription لوړ لګښتونه او د امریکا د چپس (chips) د sanctions لوژستیکي خنډونه تېره کړي، چې احتمالاً د چین د کورني صنعت په ټولو برخو کې د لوړ prestasi AI د لاسرسۍ لارهしやすい کړي.