د امریکا او ایران د جګړې په جریان کې د چین او روسیې ډیپلوماټیک رول ته پراختیا

چین او روسیې د مې د میاشتې په پیلاو کې د امریکا او ایران ترمنځ د روانې جګړې په اړه خپل ډیپلوماټیک Engagement زیات کړی دی ^[1].

دا ډیپلوماټیک شدت په داسې وخت کې رامنځه کیږي چې conflict یوې Kritikal نقطې ته رسیدلی، او نړیوالې ځواکونه هڅه کوي چې د جګړې په پایله او سیمه ییز ثبات باندې اغیز وکړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچی د چهارشنب په ورځ، د مې 6 نیغه، په بیجینګ کې د خپل چینایي هم equivalent، وانګ یي سره وګوښتل ^[2]. دا لیدنه په داسې حال کې کیږي چې ایران د امریکا د هغه وړاندیز ارزونه کوي چې د conflict د پایپراو لپاره وړاندې شوی، کوم چې نږدې 10 اونۍ وړاندې پیل شوی و ^[3]. سره له دې چې چین د سولې غوښتنه کړې او هڅه کوي د جګړې لاره ټاکه کړي، خو د امریکا حکومت د تهران او بیجینګ د مالي اړیکو په اړه اندیښنې ښودلې دي ^[1].

د مې په 4 نیغه، د امریکا د خزانې سیکرټري Scott Bessent وویل چې چین د ایران حکومت ته مالي ملاتړ ورکوي ^[1]. Bessent وویل: "چین د ترروریسم تر ټولو لوی دولتي سپانسر ته تمویل ورکوي" ^[1]. د امریکا دغه official دا هم وویل چې بیجینګ باید د Strait of Hormuz د بیا خلاصولو کې مرسته وکړي ترڅو د نړیوالې سوداګریزې جریان یقیني شي ^[1].

روسیه په عین وخت کې د دې conflict له لارې د خپل geopolitical influence د پراختیا لپاره ځان تیاری کوي ^[4]. راپورونه ښيي چې ایران د روسیې او چین د ملاتړ په وجه د یوې "anti-US" یا ضد امریکایي اتحاډ د جوړولو لپاره کار کوي ^[4]. دا همغږي یو ستراتیژیک بدلون وړاندیزوي، ځکه ایران د جګړې د دوام پر مهال د لوستکې ډیپلوماټیک فشار لپاره بدیل لارې لټوي.

په نړیوالو راپورونو کې د چین رول متناقض پاتې کیږي. سره له دې چې ځینې ډیپلوماټیکې لارې پر سولې د بیجینګ ټکان ټینګوي، خو د امریکا officials وویل چې د ایران لپاره د چین تمویل د سولې دا هڅې کمزورې کوي ^[1]. د جګړې د پایپراو لپاره د امریکا د اوسني وړاندیز پایله ممکن د دې بهرنیو ځواکونو لخوا د فشار یا ملاتړ په کچه پورې اړه ولري ^[3].