داوا شیرپا، چې د نیپال یو ۵۲ کلنی [1] د غرونو لارښود دی، د ۲۰۲۴ کال د جون په ۴مه [4] له ایوریسټ غره څخه د نږدې یوې اونې ژوند کولو وروسته وژغورل شوی دی.
دا ژغورنه د استقامت یو حیراندونکی کار ګڼل کیږي ځکه چې شیرپا په داسې حال کې په «موتونکي زون» (death zone) کې ژوند کړ چې د انسان لپاره د ژوند اساسي اړتیاوې یې نه درلودې. د هغه بقا د اوسط کنده ګانو په پرتله د لوړو altitudes لارښودونو د سخت فیزیولوژیکي مقاومت څرګندونه کوي.
شیرپا د ۲۰۲۴ کال د می په ۲۹مه [2] د سر ته د تلو د یوې ناکامې هڅې څخه د ښکته کیدو پر مهال ورک شوی و. هغه د غره څخه د ښکته کیدو پر مهال له خپل پولنۍ کلیینټ څخه جلا شوی و [5]. د سختو شرایطو او د هغه د ورکیدو له امله، د لټونډو ډلو د څو ورځو لپاره ګمان کاوه چې هغه مړ شوی دی.
په پای کې هغه د موسم وروسته د پاکونۍ د یوې ډلې لخوا د Khumbu Icefall نږدې وموندل شو [5]. راپورونه ښيي چې هغه د خپل ځان د ژغورلو په هڅه کې د Everest Base Camp په لور ځورېده [3]. د ورکیدو په جریان کې، شیرپا تقریباً ۶ څخه تر ۷ ورځې [3] پرته له خواړو، اوبو یا اضافي اکسیجن څخه ژوندی پاتې شوی و [3].
د لارښود عمر او د طبیعیت سختو شرایطو ته د هغه د معرض کېدو موده دا ژغورنه غیر عادي کوي. ډیری کنده ګان د داسې لوړوالي په کچه کې د اکسیجن او خواړو په نشتوالي کې ډیر ژر د hypoxia یا ستومانه له امله مړه کیږي. هغه په سخت کمزورۍ کې مګر ژوندی وموندل شو، چې دا د دې غره په تاریخ کې د بقا د خورا ناممکن کیسو څخه یوه ده [1].
“داوا شیرپا د ایوریسټ غره په څوکو کې د خواړو، اوبو یا اضافي اکسیجن پرته د نږدې یوې اونې ژوند کولو وروسته وژغورل شو.”
دا پېښه د لوړو altitudes ته د شیرپانو د بیولوژیکي تطابق مهم رول څرګندوي، چې دوی ته اجازه ورکوي په داسې شرایطو کې ژوند وکړي چې د ډیری انسانانو لپاره مړینه وي. دا همدارنګه د ایوریسټ د کیندلو د ښکته کیدو د مرحلې خطر هم ښيي، چیرې چې ستومانه کیدل او له همپالونو څخه جلا کیدل ډیری وخت د مړینې لامل کیږي.
