د Fano مليشیاوو او د اتیوپی د فیډرالي حکومت د ځواکونو ترمنځ مسلح جګړه په Amhara سیمه کې د Lake Tana شاوخوا موقع او لرغونیو مонаسټیرونو ته ګواښ کیږي [1, 2].
دا مذهبي ځایونه د څو پېړیو کلتوري میراث او روحاني اهمیت څرګندوي. په سیمه کې ناثاباتي د معماري خزانې د تلپاتې له لاسه ورکولو خطر پېښوي او د مонаسټیکي ټولنو خوند او خوندیتوب ګډوي.
دا جګړه له 2023 کال راهیسې روانه ده [2]. د Fano مليشیاوو او فیډرالي ځواکونو ترمنځ جګړه د تاو ترو اتفاقاتو په څنډه کې څرګنده شوې، چې په کې ډزونه، د ګرنیډو حملې او د ډرونونو بریدونه شامل دي [1, 2]. دا نظامي عملیات د تاریخي ځایونو په نږدې ساحو کې ترسره شوي، چې د اوسیدونکو او دیندارانو لپاره یې یو ناثابات چاپو ته بدل کړی دی.
د پراخې ناثاباتۍ په توګه د خلکو د تړونونو (Kidnappings) خبرونه هم شوي دي [1, 2]. د تاوتریخوالي دې حالت هغه ګرځدانه وډار کړي چې مخکې به د دې سیمې د ځانګړي مذهبي معماري او منظرو لیدو لپاره دلته راتلل.
دا له خطرمنه مонаسټیرونه د 14مې پېړۍ ته تاریخ لري [1]. ډیری له دې جوړښتونو څخه په ځانګړي ډول د Ethiopian Orthodox Tewahedo Church د تاریخ لپاره حیاتي اهمیت لرونکي لرغوني دستلیکونه او هنرونه ساتل شوي دي. څرنګه چې جګړه په Amhara سیمه کې متمرکزه ده، نو دا ځایونه د سیمهییزو او سیاسي مبارزو په منځ کې د ګولۍ او بمونو تر پوځي فشار لاندې دي.
فیډرالي ځواکونه او د Fano مليشیاګان د کنټرول لپاره د مبارزو په تړاو لا هم یو بل سره جنګي. د ceasefire (جګړې د بندیز) نشتون د 14مې پېړۍ موناټسټیرونه د درنو وسلو د زیانونو او د جهیل په څنډه کې د مسلح جنګیالیو د شتون وړاندې حساس کړي دي [1, 2].
“مسلح جګړه د Lake Tana شاوخوا لرغونیو موناټسټیرونو ته ګواښ کیږي”
د Lake Tana د موناټسټیرونو حساسیت د سیاسي ناثاباتۍ او کلتوري له منځه وړلو ترمنځ تړاو څرګندوي. کله چې لرغوني میراثي ځایونه په داخلي جګړو کې تاکتیکي زونونو ته بدل شي، نو خطر یوازې د جانیتاتو پورې محدود نه وي، بلکې د یو قوم د تاریخي هویت تلپاتې له لاسه ورکولو ته رسیږي. د ګرځندګرۍ یا ټورزم کموالی همدارنګه Amhara سیمې ته د یو اوږدمودتۍ اقتصادي ضربې وړاندیز کوي چې ممکن د جګړې له ختمیدو وروسته هم دوام ومومي.
