د اروپايي کمیشن د سیالۍ تنظیمونکو په سهار Meta Platforms Inc ته امر وکړ چې د مصنوعي استخباراتو (AI) د سیالو چټبټونو لپاره WhatsApp ته وړیا لاسرسی برابر کړي [1, 2].
دا امر د دې لپاره دی چې د یو dominant ډیجیټل شرکت د بازار له ځواک څخه د ګټې اخیستو مخه نیول شي ترڅو په AI پر بنستند خدماتو کې سیالۍe خنډ نه شي [1, 2]. د interoperability په اړستولو سره، EU غواړي ډاډ ترلاسه کړي چې وړ AI پراوړونکي پرته له دې چې د پلیټ فارم د مالک د اکوسیستم لخوا بند شي، کاروونکو ته لاسرسی ومومي.
تنظیمونکو د پلي کولو لپاره پنځه کاري ورځې سخت deadline ټاکلی دی [3]. که Meta دا امر پلي نه کړي، نو कंपनी د تېرې سوداګریزې کال د एकूण ترلاسه کړې ګټې تر 10% پورې احتمالي جریمه ته facing ده [4].
دا اقدام د antitrust تحقیقاتو څخه وروسته شوی چې څنګه Meta د پیغام رسونې په برخه کې خپل غالب موقعیت اداره کوي. دې شرکت ته مخکینه د EU چارواکو لخوا 200 ملیونه یورو جریمه شوې وه [3].
تیریسا ریبيرا (Teresa Ribera) وویل: "موږ نشای една لویې ډیجیټل شرکت ته دا اجازه ورکولی چې د تېرو کلونو خپل غالب موقعیت څخه ګټه پورته کړي او دا ټاکه چې په اروپا کې څوک سیال کیدی شي" [5].
Meta د دې حکم پر وړاندې اعتراض کړی دی. د कंपनी یو Spokesperson وویل چې Meta اروپايي اتحادیه د "regulatory overreach" یا تنظیماتي زیاتوالي په تورن کړې ده [6].
دا امر چې د 2026 کال د جون 9 په تاریخ صادر شوی، د ټولنیزو رسنیو او generative AI د یوځای کیدو د تنظیمولو په لور د EU د هڅلو یو مهم تېزوالی ښیي [4].
“"موږ نشای една لویې ډیجیټل شرکت ته دا اجازه ورکولی چې د تېرو کلونو خپل غالب موقعیت څخه ګټه پورته کړي او دا ټاکه چې په اروپا کې څوک سیال کیدی شي."”
دا حکم د EU د antitrust سترېژۍ کې یو بدلون ښیي، چې له تېرو جریمونو څخه د داسې فعالو امرونو لور ته حرکت کوي چې پلیټ فارمونه interoperability ته مجبوروي. د Meta د WhatsApp د خلاصولو په غوښتلو سره، کمیشن هڅه کوي چې د 'walled garden' اثر مخه نیسي ترڅو د AI په په ارتقا کې خنډ نه شي، او احتمالاً د دې لپاره یو پلان (blueprint) رامینځه راولي چې څنګه نور dominant پیغام رسونې اپلیکیشنونه باید د دریم parti AI integration سره چلند وکړي.
