د اروپايي اتحادیې (EU) چارواکو او د افغان طالبان د استازو یوه ډلیګیشن په سهاره د ۲۰۲۴ کال د جون ۲۵، په سهاره په Brussels کې د افغان граждаوو د راستون په اړه خبرې وکړې [1].
دا ملاقات د اروپايې اتحادیې او د اسلامپستې نظام ترمنځ یو نادره مستقیمې اړیکې ته اشاره کوي. دا خبرې د کډوالو د جریان د مدیریت د اروپايي اتحادیې د غوښتنې او په افغانستان کې د માનوي حقونو د ساتنې د ژمنې ترمنځ شته کړاو څرګندوي.
دا تړاوې تخنیکي جلسه د اروپايي کمیشن په مقر کې ترسره شوه [2]. بحثونه د هغو افغان پناه غوښتونکو د راستون په اړه وو چې په اروپايي اتحاډۍ کې د ساتنې اجازه یې نه وه ترلاسه کړې، یو proces چې اړخونو یې د "با عزت راستون" په نوم یاد کړ [3]. سره له دې چې ځینې چارواکو د EU اشاره وکړه چې هدف د ترحیک د عملیاتو سرعت زیاتول دي، نورو یې دا خبرې د ډیپلوماټیکو خدماتو او راستون چوکاټ ته محدودې کړې [3].
د اروپايي کمیشن یو Spokesperson وویل: "موږ د افغان کډوالو لپاره د حل لارو موندلو لپاره له طالبان سره په اړیکو کې یو" [4]. د طالبان لپاره، دا ملاقات د خپلو اتباعو د راستون د مدیریت او احتمالا د خپل نړیوال مقام د ښه کولو یو فرصت وړاندې کوي [3]. د طالبان د ډلیګیشن یو استازي وویل: "موږ د هغو افغانانو د راستون په اړه د بحث کولو ته چمتو یو چې په اروپا کې دي" [3].
دې اقدام د نړیوالو څارونکو له خوا سختې نیوکې کړای. د માનوي حقونو له ۸۰ څخه زیاتو ګروپونو په یو عریضه (petition) لاسلیک کړی او اروپايي اتحاډه یې تر pressures کړې چې دا ملاقات لغوه کړي [5]. دا ګروپونه استدلال کوي چې دا بلنه یوې داسې نظام ته شرعیت ورکوي چې بنسټیزې آزادۍ suppresses کوي.
د માનوي حقونو د یوې coalitions Spokesperson وویل: "د EU بلنه هر هغه چا ته چې له واک څخه د فشار او suppression لپاره ګټه اخلي، غلط پیغام ورکوي" [4].
سره له دې احتجاجونو، اروپايي اتحاډې د راستون لپاره د یو عملي چوکاټ رښته کولو په scop کې تخنیکي خبرې جاري ساتلې. دا ملاقات د طالبان د حکومت د شرعیت او افغانستان ته راستون کېدونکو کسانو د خوندیت په اړه د روانې نړیوالې بحثونو په څär کې ترسره شو [1, 3].
“"موږ د افغان کډوالو لپاره د حل لارو موندلو لپاره له طالبان سره په اړیکو کې یو."”
اروپايي اتحاډه هڅه کوي چې د ترحیک د تړونونو عملي اړتیاوې او د طالبان ته د شرعیت ورکولو سیاسي خطر ترمنځ توازن پیدا کړي. د دې ملاقاتونو د 'تخنیکي' نوم په ورکولو سره، EU غواړي چې د نظام ته د رسمي ډیپلوماټیکي پیژندنې پرته د کډوالو د مدیریت لپاره یو فعال چینل وساتې. خو د حقوقي ګروپونو د مخالفاتو کچه ښيي چې هر ډول ترلاسه شوی تړون ممکن د راستون کېدونکو کسانو د خوندیت په اړه له سختو قانوني او اخلاقي ننګونو سره مخ شي.
