اروپايي اتحاډ (EU) د چهارشنب په ورځ د یوې پراخې تجارتي تړون د برخې په توګه د متحده ایالاتو د توکو پر وارداتو د customs دلندونو د لیرې کولو په اړه پر یوې لنډمهاله موافقې رسید [1, 2].
دا ګام د یوې ډېرې ځنډېدلې تجارتي تړون د بشپړولو او د ولسمشر Donald Trump لخوا د اروپايي وارداتو پر وړاندې د ګمروک د ټولګانو د احتمالي زیادتونو د ځانګړې کولو لپاره اخیستل شوی [1, 2, 3]. دا تړون د دوو لویو تجارتي شریکانو ترمنځ د اقتصادي اړیکو د ثبات لپاره یو مهم ګام دی.
د اروپايي کمیشن رئیس Ursula von der Leyen په برسلز کې د قانوني خنډونو د لیرې کولو لپاره د دې هڅو مشري کوله [1, 2]. د دې customs دلندونو د لیرې کولو په موافقه کې، EU غواړي د هغو تلافی-پستو اقداماتو خطر neutralize کړي چې کولی شي تر اطلس سمندر دواړو غاړو (transatlantic) تجارت ګډوډ کړي [1, 3].
د تړون د شرایطو له مخې، د EU د ډېری توکو پر ټولګانې (tariffs) به 15 سلنه حد کېښودل شي [4]. دا چوکاټ د وارداتو او صادراتو لپاره یو Predictable چوکاټ وړاندې کوي، چې د تجارتي خنډونو په اړه د ناڅرګندیت سره مخ وو.
سره له دې چې لنډمهاله موافقه شوې ده، خو د تړون د بشپړېدو په اړه راپورونه توپیر لري. ځینو سرچینو ویل چې EU د چهارشنب په ورځ پر دې موافقې رسید [1]، خو ځینې نورې سرچینې وايي چې د شپې خبرې تړون په بشپړه توګه نه شي finalize کولی [5]. اوسنی لنډمهاله حالت ښیي چې که څه هم یو لوی خنډ لرې شوی، خو وروستۍ قانوني لاسختیات شاید لا د انتظام په تمه وي.
د خبرو اترو محور د موټرو او صنعتي توکو پر وړاندې و، چې تاریخي ډول د واشنګټن او برسلز ترمنځ د تجارتي شخړو مرکز布置 وو [2]. د وارداتو د customs دلندونو لیرې کول د دې لپاره ډیزاین شوي چې د متحده ایالاتو شرکتونو ته چې اروپايي بازار ته ننوځي، یو مساوي فرصت (level playing field) برابر شي.
“EU د چهارشنب په ورځ د متحده ایالاتو د توکو پر وارداتو د customs دلندونو د لیرې کولو په اړه پر یوې لنډمهاله موافقې رسید.”
دا لنډمهاله موافقه د متحده ایالاتو د ادارې سره د تجارتي جګړې څخه د ډډه کولو لپاره د وارداتو د customs دلندونو په اړه د EU د پامانګارۍ نښه ده. د ټولګانو د محدودولو او ځانګړي customs دلندونو د لیرې کولو له لارې، EU هڅه کوي د ولسمشر Trump د ټولګانو د ګواښونو لپاره یو ډیپلوماټیک لاره (off-ramp) پیدا کړي، که څه هم د تړون د بشپړېدو په اړه متضاد راپورونه ښیي چې په وروستیو مرحلو کې شاید تخنیکي یا سیاسي اختلافونه لا موجوده وي.
