د ملګرو ملتونو د خواړو او کرنې سازمان (FAO) وویل چې د هرمز تڼګې (Strait of Hormuz) بندول د خواړو د نړیوالې امنیتي بیړنۍ حالت ته leading کړی دی.
دا ګډوډي د انرژۍ او کرنې لپاره د نړیوالو supplied chain-ونو ثبات ته ګمزه ده. څرنګه چې دا تڼګې د نړیوالې تجارت لپاره د یوې مهمې رګي لارې په توګه کار کوي، د دې بندول یو داسې اثر (domino effect) رامینځته کوي چې کولای شي د حاصلاتو کمښت او د خواړو د قیمتونو پراخې inflation ته leading شي.
FAO وویل چې دا وضعیت یو لنډمهاله ټکان نه دی، بلکې د یوې "سټروکچرال agri-food crisis" پیل دی. سازمان وړاندوینه کوي چې نړۍ به په راتلونکو 6 څخه تر 12 میاشتو کې د خواړو د قیمتونو له سختې زیاتوالي سره لاس او ګرېو شي [1].
دا بحري ټیټ نقطه، چې د عمان او ایران ترمنځ موقعیت لري، د انرژۍ او کرنې اړیکو د ترانسپورت لپاره اړینه ده. د YTN د رپورټر Han Sang-ok په وینا، 20% د تېلو نړیوالې لېږدونه د دې تڼګې له لارې تېرېږي [1]. سربېره پر دې، د نړۍ د خنډونو (fertilizer) تقریباً یو ترڅه لېږدونه په دې تېروڼه تکیه کوي [1].
دا بحران په 2024 کال کې په ایران باندې د امریکا او اسرائیل د وروستیو هوایي حملو وروسته رامنځه شوی. دې geopolitical tensão-ونو په مؤثره توګه د اړینو توکو جریان قطع کړی، په ځانګړي توګه هغه خنډونه چې د پنیریو تولید لپاره اړین دي او هغه تېلې چې د کرنې عملیاتو لپاره پکار دي.
د دې اړینو توکو پرته، توقع کیږي چې نړیواله کرنیزه تولید کم شي. FAO وویل چې د پنیریو په پایله کې رامنځه شوی کمښت به احتمالاً په ټوله نړۍ کې د مصرف کونکو لپاره د خواړو لګښتونه لوړ کړي، ځکه چې supply chain-ونه په لنډ مودت کې د ریکاورۍ وړتیا نلري.
“FAO نے اس صورتحال کو عارضی صدمے کے بجائے 'ساختی زراعتی-غذائی بحران' کا آغاز قرار دیا ہے۔”
دا بحران د انرژۍ امنیت او د خواړو د امنیت ترمنځ تړاو ته اشاره کوي. څرنګه چې عصري صنعتي کرنه په ډېرې کچې په تېلو اتصاله خنډونو او د ترانسپورت لپاره په تېلو تکیه کوي، نو د هرمز تڼګې په څیر د یوې بحري ټیټ نقطې بندول کولای شي په زرګونو مایلونو لرې ځای کې د خواړو کمښت ته بدل شي، پرته له دې چې د سیمې کرنیزه حالت څنګه وي.
