د G7های رهبرانو او د Австраالیا د بهرنیو چارو Minister Penny Wong چهارشنبه یو ګډ بیانیه صادر کړه چې پکې د هرمز ټنډې (Strait of Hormuz) په تېرو کې د ترانزیټ ټاکسونو د ټولون مخالفیت بیان شوی [1].
دا اقدام د نړیوالې سوداګریزې شریانونو د保护 لپاره یو همسابه هڅه ښيي ترڅو د هغو مالي خنډونو څخه ځان ساتي چې کولی شي نړیوال shipping او د انرژۍ بازارونه ناپایدار کړي.
د G7 ډلې — چې U.S.، U.K.، فرانسه، جرمني، Italy، کاناډا او جاپان پکې شامل دي — وویل چې داسې فیسونه د نړیوالې سوداګریزې بنسټ ته ګواښ جوړوي [1]. د Австраالیا د بهرنیو چارو Minister Wong وویل چې هغه د ترانزیټ ټاکسونو د ټولون هر ډول پلان مخالفه ده [2].
دا ډیپلوماټیک فشار د بحري فیسونو په اړه د tensione د زیاتوالي له یوې دورې وروسته راغلی. د May 28 रोजी، د U.S. Treasury Secretary Scott Bessent وویل چې هغه entity ګانې چې د ټاکسونو په ټولون کې برخه اخله، د sanctions سره وړاندې کیږي [4].
پهماست، د ایران حکومت د دې پرداختونو په تعریف کې اختلاف لري. د ایران د بهرنیو چارو وزارت د May 25 په نیټه وویل چې ایران د ترانزیټ ټاکسونه نه imposed کوي، بلکې د "navigation services" لپاره فیسونه ټولوي [3].
د ټاکسونو د مخالفیت ترڅنګ، د G7های رهبرانو د U.S. او ایران ترمنځ د یوې تفاهمMemorandum of Understanding ښه اخیستنه وکړه [1]. دغه ډلې وویل چې دا تړون د ایران د اټومي وسلو د ترلاسه کولو د مخنیو کولو لپاره یو تاریخي فرصت دی [5].
که څه هم ځینې راپورونه دا تړون د پخواني ولسولونکي Donald Trump د رهبريې ته attributed کوي [1]، خو رسمي ریکارډونه ښيي چې دا memorandum په 2026 کال کې finalize شوی و [4].
“"که تاسو د ټاکسونو په ټولون کې برخه واخلئ، تاسو به sanctions سره وړاندې شئ"”
د G7 ګډ موقف د دې هدف لري چې د هرمز ټنډه (Strait of Hormuz) د یوې آزاده لارې په توګه وساتله شي، ترڅو داسې یو precedent مه جوړ شي چې سیمه ییز ځواکونه وکولای شي د اړیکو د اساسي shipping لارو څخه مالي ګټه پورته کړي. د دې مخالفیت او د U.S.-Iran memorandum د ښه اخیستنې په یوځای کولو سره، G7 یو دوه اړیز ستراتیژیک پلان ترسره کوي: د مالي خنډونو د curbing لپاره د sanctions ګواښ او د اټومي proliferation د حل لپاره ډیپلوماټیک تړونونه کاروي.
