د G7 summit د سکتوري ګډو بیانیو په یوه مسودې کې د جاپان د لومړي وزیر Takashi څو وړاندیزونه د انرژۍ او کانګانو په اړه شامل شوي دي [1, 2].
دا اقدامات هدف لري چې د نړۍ تر ټولو لوی پرمختللي اقتصادونه د supply chain له اختلالاتو او د انرژۍ بازارونو پر اغیزېدونکو geopolitical نوسعانو څخه خوندي کړي. دا وړاندیزونه د ګډو ذخایرو او د یوډول اخیستنې (coordinated procurement) په لور ته فشار ورکوي ترڅو د یوې ځانګړې سرچینې څخه تکیه کم شي.
د دې مسودې یو مرکزي ستون د تېلو وارد کوونکو هیوادونو لپاره د 90 ورځنیو د تېلو ذخایرو ساتلو هدف دی [1]. دا چوکاټ د تېلو تولیدونکو او مصرفونکو ترمنځ د اړیکو پیاوړتیا غواړي ترڅو په بحرانونو کې د بیو ثبات او د تېلو دوامداره جریان تضمین شي.
لومړي وزیر Takashi همدارنګه د "Power Asia" د اخیستنې چوکاټ وړاندیز کړی [1, 2]. دا د جاپان په مشرۍ پیل شوی اقدام دی چې په آسیايي سیمه کې د انرژۍ اخیستنې ته نظم ورکړي او د پلورونکو او پیرودونکو یو ډیر مقاومتمن شبکه رامینځه راولي.
د تېلو څخه پرته، دا مسوده د G7 په کچه د critical-mineral stockpiles لپاره د یوې همکاري میکانیزم رښتیایي کولو ته اشاره کوي [1, 2]. دا سیسټم به غړو هیوادونو ته اجازه ورکړي چې د لوړې تخنیکي صنایعو او د شنې انرژۍ (green energy) transition لپاره اړین کانګانو په ذخیره کولو او شریکولو کې همکاري وکړي.
دا مسوده هغه وخت افشا شوه کله چې په پاریس کې د G7 summit په 2024 کال د جون 19 रोजी پای ته ورسید [2]. دا اسنادونه د غړو هیوادونو ترمنځ د سرچینو د ډیر جګړیاوۍ او څو اړخیز مدیریت په لور یو حرکت وړاندې کوي.
“دا مسوده د critical-mineral stockpiles لپاره د G7 په کچه د یوې همکاري میکانیزم رښتیایي کولو ته اشاره کوي.”
د دې وړاندیزونو شاملول ښیي چې جاپان په G7 کې خپل موقف کاروي ترڅو د سرچینو د خوندیتو (resource security) په لور یو ستراتیژیک بدلون رهبري کړي. د تېلو د 90-ورځیزو هدفونو او د critical-mineral میکانیزم په رسمي کولو سره، G7 هڅه کوي چې د انرژۍ او خامو موادو د وسلهدارولو (weaponization) پر وړاندې یو ګډ ډال یا بفر رامینځه راولي، په ځانګړې توګه د هغو لویو غیر G7 ایکسپورټ کونکو سره د نوسعه اړیکو په چوکاټ کې.
