د خلیجي همکارنې شورا (GCC) او د اروپایي اتحاډ (EU) سفیرانو د چهارشنب په ورځ په جنیوا کې د وروستیو ایراني حملو د عواقبو په اړه خبرې وکړې [1].

دا ګډه sustaining په داسې حال کې ترسره کېږي چې سیمه له سختو امنیتي خطرونو او شدیدې اقتصادي ناثابیتۍ سره مخ आहे. څرنګه چې دې حملو د انرژۍ د مهمې पायाڅارنې ګڼې ګډې کړې، نو د دې ډیپلوماټیکو خبرو هدف د خلیجي او ګاونډیو هیوادونو پر وړاندې د ناثابیت په وړاندې د یوې ګډې ځواب ویلو همcoordination دی [1, 2, 3].

چاروګانو د حملو له امله د امنیتي، اقتصادي او انرژۍ اغیزې تحلیل کړې [1]. دې حملو د ایران او امریکا، او همدارنګه د ایران او اسرائیل ترمنځ موجوده کړکېچونه زیات کړي دي [2, 4]. دې جیوپولیتیکي کړکېچونو د بحري تجارت او سیمه ایزې ثبات لپاره یو ناپایدار محیط رامینځ ته راوستی دی [4].

د دې ګډوډۍ اقتصادي تاوانونه خورا زیات دي. د تیلو او ګاز د صادراتو ګډوډوالي د خلیجي اقتصادونو لپاره د ورځني 2 ملیارده ډالرو په کچه اقتصادي تاوانونه اړولې دي [3]. دا مالي فشار د سیمه ایزو جګړو په وړاندې د نړیوالو د انرژۍ بازارونو حساسیت څرګندوي، چې همدې عامل د جنیوا په خبرو اترو کې د اروپایي اتحاډ (EU) ګډون ته اړو کړ [1, 3].

ډیپلوماټانو د خلیجي هیوادونو او د هغوی د ګاونډیو لپاره د امنیتي اندیښنو په اړه هم خبرې وکړې [1, 4]. بحثونه دې ته متوجه وو چې څنګه دې حملو د امنیتي چوکاټ بدلون راوستی او په سیمه کې د نورو کړکېچونو د زیاتوالي احتمالات څه دي [4, 5].

د جلسې په جریان کې سفیرانو هڅه وکړه چې د سیمه ایزې ډیپلوماسۍ باندې د دې حملو اوږد مهاله اغیزې ارزیابي کړي [1]. د GCC او EU ترمنځ دا همcoordination د انرژۍ سرچینو د جریان د ساتلو او د یوې پراخې جګړې د مخنیوي لپاره د ګډو ګټو څرګندونه کوي [1, 5].

“د تیلو او ګاز د صادراتو ګډوډوالي د خلیجي اقتصادونو لپاره د ورځني 2 ملیارده ډالرو په کچه اقتصادي تاوانونه اړولې دي.”

په دې خبرو اترو کې د اروپایي اتحاډ ګډون دا ښيي چې د ایراني حملو اغیزې یوازې له سیمه ایز امنیت څخه تتې دي او نړیوال اقتصادي ثبات ته رسېږي. د ورځنیو ملیاردونو ډالرو تاوانونو سره، GCC د نړیوالې ډیپلوماټیکې فشار څخه ګټه پورته کوي ترڅو د هرمز ټنټ او شاوخوا اوبو د انرژۍ د مهمو لارو په وړاندې د نورو حملې مخه ونیسي.