په ټوله نړۍ کې د ماشومانو چاغښت اوس د خوارۍ او کم‌غذایت څخه ډېر عام شوی

د UNICEF د سهاره په یو راپور کې چې په سهارۍ باندې خپورې شوی، ویل شوي چې د ماشومانو چاغښت د لومړي ځل لپاره په نړیواله کچه د کم‌غذایت څخه ډېر عام شوی دی ^[1].

دا بدلون د نړیوالې عامه روغتیا کې یو مهم نقطه اړخ یا turning point ښيي. پداسې حال کې چې کم‌غذایت د ډېرې مودې لپاره د ماشومانو د مړینې او پراکلیکي ځنډونو اصلي لامل و، خو د چاغښت زیاتوالی د مزمنو روغتیايي خطرونو یوه نوې مجموعه وړاندې کوي چې کولی شي د لسیزو لپاره روغتیايي سیستمونه له فشار سره مخ کړي.

په Colombia کې روغتیايي متخصصینو خپلو سرحدونو کې د دې tendência د تېزوالي په اړه ځانګړي خبرداری issuing کړی دی ^[2]. کارپوهانو وویل چې د مواردو په دې زیاتوالي کې د ultra-processed خوړو او خوږو څښاکونو لوړ مصرف اصلي رول لري ^[2]. دا غذايي عادتونه، چې د ډېرې کمې تحرک لرونکي ژوند (sedentary lifestyles) سره یو ځای شوي، ډېر ماشومان د ناڅристو او unhealthy وزنونو زیاتوالي ته اړ کوي [2, 3].

د UNICEF موندنې په نړیواله کچه د ماشومانو د خواړه اخیستنې په سیسټم کې یو بنيادي بدلون ته اشاره کوي ^[1]. د کالوري-ډینس (calorie-dense) خو د غذایي موادو له نظره کمزوری رژیم د چاغښت داسې تېروالی رامنځته کړی چې اوس دا د کم‌غذایت پر ځای د تغذیه ایې ننګونو په وړاندې dominant چالش ګرځیدلی ^[1]. دا بدلون یوازې شتمنو هیوادونو ته محدود نه دی، ځکه چې په پرمختګمو سیمو کې هم د ultra-processed خوړو ترلاسه کول زیات شوي دي ^[2].

د Colombia متخصصینو وویل چې ارزانو او processed کالوري ته لاسرسی ډېری وخت د تازه او طبیعي خوړو ترلاسه کولو څخه ډېر اسانه وي ^[2]. دا اقتصادي فشار داسې یو چاپیریال رامینځته کوي چې د ماشومانو چاغښت د خوړو د ناخوالې (food insecurity) یو محصول ګرځي، چیرې چې کالوري ډېرې وي خو تغذیه نيمګړې وي [2, 3].

د دې بحران د حل لپاره د خوړو د پالیسۍ او ښاري پلانning ته د څو اړخیزې تګلارې اړتیا ده. کارپوهانو وویل چې د خوږو څښاکونو کمول او فزیکي فعالیت تهe تشویق کول د دې tendência د reversal لپاره اړین ګامونه دي [2, 3]. پرته له مداخلې څخه، د ماشومانو د اوسني نسل لپاره اوږد مهاله روغتیايي پایلې ممکن ډېرې سختې وي ^[1].