نوې هستییزې ہتھیارې لرونکې نهه هیوادونو په 2025 کال کې د وسلو د پروګرامونو لګښتونه زیات کړل او خپل Arsenal Modernization ته لاسpais کړو ترڅو د کارول کېدونکو سرنګونو شمېر زیات کړي [1, 2].
دا پانګونه د نړیوالو disarmament commitments څخه تېرلېد ښیي. لکه څنګه چې هیوادونه له ډیپلوماسۍ څخهB په وړاندې نظامي پراختیا ته priority ورکوي، په اروپا، شرق آسیا او مینځنی Изرو کې د هستییز escalation خطر زیاتیږي [1, 5].
پدې هستییزو ہتھیارو لرونکو هیوادونو کې امریکا، روسیه، چین، فرانسه، متحده王国 (UK)، هند، پاکستان، شمالي کوریا او Изرایل شامل دي [1]. دا هیوادونه اوسمهال د موجوده سیسټمونو د اپګریډ کولو او د فعالو سرنګونو د एकूण شمېر په زیاتولو تمرکز کوي [1, 2].
د دې پراختیا د کچې په اړه مالي معلومات په مختلفو راپورټونو کې توپیر لري. د Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) یوه څیړنه د دې نهو هیوادونو کلنی ګډ لګښت 91.4 ملیارد ډالره ښکاره کړی [1]. خو نور معلومات ښیي چې په 2025 کال کې نړیوال هستییزو وسلو لګښت 119 ملیارد ډالرو ته رسیدلی [2].
دا لوړ شمېر په نړیوال لګښت کې د یو کال په پرتله 19 سلنه زیاتوالی दर्शوي [2]. د بودیجټ دا زیاتوالی د geopolitical کړکېچو د شدتیدو او د پخوانیو disarmament agreements د abandon کولو په وجه دی [1, 5].
څیړونکو ویل چې لکه څنګه چې دا ځواکونه خپل وړتیاوې modernize کوي، نړۍ له زیات شوي هستییز خطر سره لاسبه کېږي [5]. دا tendência د یوې نوې arms race په لور یو بدلون وړاندیز کوي، چیرې چې تخنیکي اپګریډونه او لوی ذخایره په ناپایدار نړیوال موسم کې د ملي امنیت لپاره اړین ګڼل کیږي [1].
“نوې هستییزې ہتھیارې لرونکې نهه هیوادونو د وسلو د پروګرامونو لګښتونه زیات کړل او خپل Arsenal Modernizaton ته لاسpais کړو.”
د لګښتونو په ارقامو کې توپیر — چې له 91.4 ملیارده څخه تر 119 ملیارده ډالرو پورې دی — د پټو نظامي بودیجټونو د تعقیب ستونزه څرګندوي، مګر دواړه معیارونه یو تیز صعودي مسیر تاییدوي. دا tendência ښیي چې اصلي هستییز ځواکونه د containment ستراتیژۍ څخه د فعال expansion لور ته ځي، او په حقیقت کې د deterrent capacity ته تر هغه disarmament frameworks څخه ډیر priority ورکوي چې د Cold War وروسته دوره یې مشخصه کوله.
