Google په کالیفورنیا او فلوریډا کې د مچانو له لارې د خپریدو ناروغیو سره د مبارزې لپاره تر 32 ملیونه [1] ترې په لابراتوار کې کرل شویو نر مچانو د خوشالې کولو اجازه غوښتلې ده.
دا ابتکار د عامه روغتیا لپاره د بیولوژیکي انجینرینګ د прилага کېدو په برخه کې د دې تخنیکيي لوی شرکت د هڅو یو مهم پراخوالی ښيي. شرکت د وحشي مچانو د نفوس د ودې په محدودولو سره غواړي د هغه ویروسونو خپرونه کمه کړي چې په ټوله نړۍ کې میلیونونو خلکو ته ګریزمن دي.
د "Debug" پروګرام له لارې، Google د 2026 کال د جون ۱ نیټې غوښتنلیک وړاندې کړ چې پکې د تجربوي کارولې اجازه غوښتل شوې. شرکت غواړي په کال کې تر 16 ملیونه [2] نر مچانکې خوشحاله کړي [3]. دا حشرات په Wolbachia اخزیدلي دي، چې یو طبیعي باکټریا ده او د دې باعث شي چې کله دا نر مچانکې له وحشي ماده مچانو سره جوړې شي، نو د ژوند وړ اولادونه پیدا نشي.
د Google یو څارونکي وویل: "موږ د خپل Debug پروګرام د برخې په توګه په کال کې تر 16 ملیونه نر مچانو د خوشالې کولو لپاره د تجربوي کارولې اجازه غواړو" [3].
د حشرات پوهان وايي چې دا طریقه د کیمیاوي پیستیسایډونو د پراخه ګټې کولو پرته د سیمه ییزو نفوسونو د له منځه وړلو لپاره یوه مؤثره لاره ده. د فلوریډا پوهنځبان کې د حشرات پوهان ډاکټر John Smith وویل: "د Wolbachia په اخزیدلو سره نر مچانکې به له وحشي ماده مچانو سره جوړې شي او هیڅ ژوند وړ اولادونه به نه لري، چې tým써 به د ناروغیو وړ مچانو شمېر په ډیر پیمانه کم شي" [4].
د امریکا د چاپتیايي ساتنې এজنسي (EPA) اوس مهال د غوښتنلیک پر پروسې څارنه کوي. دا এজنسي د هدفمنو سیمو کې د دې اقدام د خوندیتوب او اغیزمنتیا لپاره له عامه خلکو څخه نظرونه ترلاسه کوي.
د এজنسۍ د خبرغړونو څانګې ویل: "EPA به د غوښتنلیک څیړنه وکړي او وروسته له دې چې د عامه نظرونو موده د جون په 5مه پای ته ورسېږي، پریکړه به وکړي" [5]. د عامه نظرونو د وړاندې کولو موده د 2026 کال د جون په 5مه پای ته رسېدونکې ده [3].
“Google په کالیفورنیا او فلوریډا کې تر 32 ملیونه لابراتوار کې کرل شویو نر مچانو د خوشالې کولو اجازه غوښتلې ده.”
دا ګام د عامه روغتیا د पायाڅرګندې په اړه د لویو تخنیکي شرکتونو په چلند کې یو بدلون ښيي، چې له ډیټا ټولنې او AI تشخیصونو څخه د فعال بیولوژیکي مداخلې په لور حرکت کوي. که دا پروګرام (Debug) منظور شي، نو د ښاري حشرات د کنټرول لپاره به یو داسې ماډل وړاندې شي چې په کیمیاويInsecticides تکیه کموي، هرڅه چې دا ممکن په طبیعت کې د میلیونونو لابراتواریکي بدلون لرونکو موجوداتو د اچولو د ایکولوژیکي اغیز په اړه بحثونه رامنځه کړي.
