د خلیجیو هیوادونو د ایران سره د جګړې له پایراسې وروسته خپل امنیتي، سیاسي او اقتصادي لومبتیاوې بیا تنظیموي [1, 2].
دا بدلون په سیمه ییزه ډیپلوماسي کې یو بنسټیز بدلون څرګندوي. دTraditionally alliance-ونو د باور په اړه د پوښتنو په وړاندې، دا هیوادونه هڅه کوي چې ځانونه د سترو ځواکانو د جګړو له نوسانچو او د بهرنیو نظامي چترونو له کمزورۍ څخه خوندي کړي [1, 2].
د خلیج د همکارۍ شورا (GCC) غړي — سعودي عربیا، متحده عربۍ امارات، قطر، کویټ، بحرین او عمان — اوس مهال د خپلو سرحدونو د خوندي کولو لپاره د نویو سیمه ییزو او نړیوالو بدیلونو ارزونه کوي [1, 2]. دا بیا ارزونه د واشنګټن او تهران ترمنځ د مذاکراتو د ناکامۍ او د جګړې پر مهال د امریکا د امنیتي ضمانت د ناثباته کیدو په وړاندې ترسره کیږي [1, 2].
د دې اتحادیو د راتلونکي په اړه نظرونه ਵیشل شوي دي. ځینې راپورونو ویلي چې د خلیج هیوادونه د یوې Kritikal چلنج سره وړاندامخ دي چې د سیمې د ثبات ډاډمنولو لپاره د واشنګټن څخه لیرې تلل اړینوي [2]. خو په مقابل کې نورو ارزیونونو ویلي چې د امریکا نظامي موجودیت لا هم د خلیج د امنیت مرکزي ستون پاتې دی، او وړاندیز یې کړی چې که څه هم اړیکې بیا ارزونې ته اړتیا لري، خو پخپله دا اتحادیه اړینه پاتې ده [3].
دا هیوادونه اوس د بشپړې خپلواکۍ خطرونه د یو متنوع امنیتي پورټفولیو ګټو سره تله کوي. هدف داسې یو انعطاف پذیر چوکاټ رامنځته کول دي چې د سیمې کې د سولې ساتلو لپاره یوازې په یو بهرنی ځواک تکیه ونه کړي [1, 2].
د دې میاشتې په پیلاو کې راپورونو ویلي چې د جګړې په aftermath کې د خلیجیو هیوادونو او سترو ځواکونو ترمنځ د اړیکو د بیا ارزونې اړتیا په ډاګه شوې [3]. دا جاری د بیاکتنې پروسه د ملي ګټو د پاتې کیدو او د جګړې وروسته د نویو جيوپولیتیکي حقایقو سره د همغټون هدف لري [1, 2].
“د خلیج هیوادونه خپل امنیتي، سیاسي او اقتصادي لومبتیاوې بیا تنظیموي”
په خلیج کې د 'ستراتیژیکک خپلواکۍ' (strategic autonomy) په لور حرکت د کلینټ-سټیټ ماډل څخه د څو-قطبي ډیپلوماټیک چلند ته لیږد وړاندیز کوي. د امنیتي شریکانو د تنوع کولو په واسطه، دا هیوادونه غواړي چې د امریکا د کورنیو سیاسي بدلونونو وړاندې خپل حساسیت کم کړي او ډاډ ترلاسه کړي چې د دوی سیمه ییز ثبات د راتلونکو سترو ځواکونو د کړکېچونو په دلیل زیان نه ویني.
