د اټومي انرژۍ نړیواله ایجنسی (IAEA) د امریکا او ایران ترمنځ د نوي اعلان شوي لنډمهاله سولې تړون له مخې د ایران د هستяيي غنی کولو ځایونو معاینات بیرته پیلولو ته تیاریږي.
دا ګام د هستяيي محدودیتونو په اړه د ایران د اطمینانیاو د تصدیق او د هیواد د غنی شوي یورانیوم د ذخایرو په اړه د نړیوالو اندیښنو د حل لپاره یو مهم کوشش دی. دا تړون د Natanz او Fordow د غنی کولو ځایونو په څارنه د یو چو کټ رامینځه راوړی ترڅو د هستяيي وسلو پراختیا предотвраعه شي.
د IAEA Director General Rafael Grossi وویل چې ایجنسی به د لنډمهاله تړون سره په Einklang کې هر څومره ژر چې ممکن وي دغو ځایونه لیدنې ته لاړه شي. هغه وویل چې د معایناتو دقیق وخت دومره مهم نه دی، بلکه مهمه دا ده چې دا معاینات ترسره شي.
دا لنډمهاله تړون د دواړو هیوادونو ترمنځ د نورو مذاکراتو لپاره د 60 ورځنیو فرصت [1] تعریف کړی. دا موده د یوې دایمي ډیپلوماټیکې حل لارې لپاره د خلات د پوره کولو په نظر کې نیول شوې ده.
په هرصورت، د معایناتو د بیرته پیلولو لاره لاهم争议 ده. د ایران د حکومت یو spokesperson وویل چې ایران به معاینونکو ته یوازې هغه وخت اجازه ورکړي کله چې یو وروستی تړون لاس ته ورسېږي. دا خبره د IAEA د رئیس له signal-ونو سره تضاد لري چې ویل یې د اوسنیو لنډمهاله شرایطو له مخکې به لیدنې ترسره شي.
په ځمکه د څارونکو د اوسنی شتون په اړه متضاد راپورونه هم شته. ځینې راپورونه ښيي چې IAEA مخکې خپل وروستۍ پاتې معاینونکي له ایران څخه وباسول کله چې د لاسرسي په اړه جنجال دوام درلود، پداسې حال کې چې نورې خبرې د ټیمونو د نږدې راستنیدو باندې تمرکز کوي.
Grossi وویل چې لومړیتیا لاهم د هستяيي موادو تصدیق دی. ایجنسی غواړي ډاډ ترلاسه کړي چې د 60 ورځنیو د مذاکراتو فرصت [1] ترڅو خلاص وي، لنډمهاله موده د غنی کولو د وړتیاو په پټه پراختیا اجازه ورنکړي.
“موږ به د لنډمهاله تړون سره په Einklang کې هر څومره ژر چې ممکن وي دغو ځایونه لیدنې ته لاړه شو.”
د IAEA د رهبرۍ او د ایران د چارمندانو ترمنځ دا توپال ښيي چې که څه هم یو ډیپلوماټیک چو کټ شتون لري، خو د لنډمهاله تړون عملیاتي حقیقت نازک دی. که ایران تر وروستۍ تړون پورې لاسرسی ته انکار وکړي، نو د 60 ورځنیو د مذاکراتو فرصت ممکن د باور جوړولو لپاره د اړیکې تصدیق پرته پای ته ورسېږي، چې دې ته چې د یوې دایمي تړون لاسلیک کیدو څخه وړاندې دا لنډمهاله تړون ممکن له منځه لاړ شي.
