د هندایې هواشناسی ادارې (IMD) د 2026 کال د اپریل په وروستیو کې د شمالي او مرکزي هند په ساحو کې د تودوخې زیاتوالي له امله د تودوخې څپو (heatwave) خبرتیاوې جاری کړې [1, 2].
دا سختې تودوخې د عامه روغتیا لپاره سخته خطرونه رامنځته کوي، چې په ځانګړې توګه د بدن د اوبو کمښت (dehydration) او ضربه د تودوخې (heatstroke) په څیر دي، او په عین حال کې د سیمې په اړه د نړیوال اقلیمي بحران intensifying اغیزې نښونه دي [1, 2, 5].
د 2026 کال د اپریل په 24 او 25 نېچو کې، چې د دې پدېدې د اوج وخت و، د هند په څو سیمو کې تودوخه له 44.°C څخه تېره شوه [2, 4]. په Hyderabad کې تودوخه 45.°C ته ورسېده [4]. په Delhi کې د اپریل په 25مه د تودوخې اعظمي درجه 41.9.°C ته ورسېده، چې د عادي درجه څخه 4.2.°C او د تېرې ورځې په پرتله 0.2.°C زیاته وه [2]. نورو راپورټونو د تودوخې درجه د 42.°C او 44.°C ترمنځ ښودلې ده [3].
IMD د تودوخې خبردارۍ نوې سیستم کاروي چې هغه وخت خبرتیاوې جاریوي کله چې تودوخه د یوې ځانګړې سیمې د تاریخي 95% (percentile) څخه پورته شي [3]. دا سیسټم چارکارګانو سره د څو ایالتونو کې د بدلیدونکو شرایطو د خطر په مدیریت کې مرسته کوي [1].
تخصصيها دا تودوخه د El Niño پدېډې او د اوږد مهال تودوخې د زیاتوالي له tendência سره تړاو ورکوي. ارقام ښيي چې د هند خاوره د 1980-1990 او 2015-2024 کلونو ترمنځ 0.88.°C تودوخه شوې ده [5]. دا د ورته مودې په جریان کې د نړۍ د اوسط 1.4.°C تودوخې سره په پرتله ده [5].
سیمه ییزو چارناکو ویل چې هیواد لا تر اوسه د اقلیمي بحران له امله د تودوخې د سختو تودوخو تر ټولو بد کیفیت نه دی لیدلی [5]. د سیمه ییز تودوخې او دوري هوايي نمونې ترکیب د Delhi او Hyderabad په څیر ښاري مرکزونو کې د میلیونونو اوسیدونکو لپاره خطرونه زیاتوي [2, 4].
“د هند په څو سیمو کې تودوخه له 44.°C څخه تېره شوه”
د 2026 کال تودوخه د اوږد مهال اقلیمي تودوخې او د El Niño په څیر د لنډ مهال هوايي پدېډو ګډ اثرونه ښيي. د دريجه-پایه (percentile-based) خبردارۍ سیسټم ته د انتقال په Procurment سره، IMD هڅه کوي چې یو ډیر محلي او دقیق د خطر مدیریت ماډل ته ځوړند شي، او دا ومني چې په ټوله د نیمجزیره کې 'عادي' تودوخه په پورته کولوکې ده.
