هند او عمان د 2024 کال د جون 1 څخه د جامع اقتصادي شراکت تړون (CEPA) نافذ کړ ترڅو د ډیری دوه اړخیز تجارت څخه customs-duty لغوه کړي [3].
دا تړون ځکه مهم دی چې د خلیجي همکارۍ شورا (GCC) ته د هندي توکو لپاره یو ستراتیژیک د ننوتلو نقطه تضمینوي. د عمان د پرمختللو بندرونو د زیربناوو په کارولو سره، هند کولی شي په پراخه GCC بازار کې خپل اقتصادي влияние زیات کړي [2].
دا تړون د لومري وزیر Narendra Modi د حکومت تر څارنې لاندې لاسلیک شوی پنځم د آزاد تجارت تړون دی [3]. دا تړون د دواړو هیوادونو ترمنځ د دوه اړخیزو اقتصادي اړیکو پیاوړې کولو او د پانګونې زیاتولو باندې تمرکز کوي [1].
د CEPA د شرایطو له مخې، هندي ایکسپورټران اوس د عمان په لور لیږل شویو 99.38% صادراتو ته د zero-duty لاسرسی لري [2]. سربېره پردې، دا تړون د عمان د customs-duty د 98% کرښو لپاره د هندي صادراتو ته د customs-duty څخه پاک لاسرسی وړاندې کوي [3].
عمان اوسمهال په خلیجي سیمه کې د هند دویم لوی تجارتي شریک دی [2]. تمه کیږي چې د دې تجارتي خنډونو لغوه کول د دواړو هیوادونو ترمنځ د توکو د حجم زیاتوالي سبب شي، په ځانګړې توګه په هغه برخو کې چې مخکې یې له لوړو customs-duty سره مخ وو.
د سوداګریزې برخې لیکوال RN Bhaskar وویل چې دا تړون د تجارت او پانګونې د جریان د زیاتولو لپاره یو میکانیزم دی. د دې شراکت هدف دا دی چې عمان د یوې دروازې په توګه وکارول شي، ترڅو هند وکولی شي په ټوله منځنۍ خاوره کې خپل توکي په مؤثره توګه وپتولوي [2].
“د عمان په لور د هند 99.38% صادراتو ته zero-duty لاسرسی”
د دې CEPA نافذول د هند د تجارتي شراکتونو د تنوع کولو او له دودي بازارونو څخه د ت dependence کمولو د پراخې ستراتیژۍ نښه ده. د عمان ته نږدې بشپړ customs-duty څخه پاک لاسرسی ترلاسه کولو سره، هند نه یوازې یو شریک ترلاسه کړی، بلکې یو لوجیستیک مرکز یې ګټلی دی. دا موقعیت هندي شرکتونو ته اجازه ورکوي چې د عمان بندرونه د یوې springboard په توګه وکاروي ترڅو په ډیرې سیالۍ سره په پراخه GCC بازار کې ننوځي.
