د امریکا د پوځي ځواکونو لخوا په عمان کې د Palau پرچم لرونکي د تېلو د ټانکر MT Settebello پر برید وروسته درې هندار ملوانان مړه شول [1].
دا پېښه د امریکا او ایران ترمنځ د زیاتېدونکي بحري جګړې په جریان کې د بېطرفه سوداګریزو ټیمونو د خطرونو زیاتېدونکي کچه ښکاره کوي. د امریکا د بلاکېډ د پلي کولو سره، د نړیوالو ملواندانو خوندیتوب د ډیپلوماټیکو tensione (تشنج) یو مهم ټکی ګرځي.
دا برید د 2024 کال د جون د 10مې ترسره شوی [4]. د امریکا د چارمندانو په باور، د دې پوځي اقدام هدف د تېلو د هغه ډول ټانکرونو د غیر فعالولو لپاره و چې د ایران پر وړاندې د بلاکېډ نقض اوله [5]. MT Settebello په دې عملیات کې هدف شویو کښتیو څخه یوه وه.
د برید پر مهال په ټانکر کې 24 هندار ملوانان موجود وو [2]. د برید څخه وروسته 21 هندار ملوانان ژغورل شول [3]. پاتې درې تانه په دغه برید کې مړه شول [1].
هند په ډیپلوماټیک ډول په بیړه غبرګون ښودلی دی. د هند د بهرنیو چارو وزارت یو spokes-person وویل چې هند د دریو ملواندانو د کېدلو په اړه «قوي احتجاج» ثبتوي [6]. حکومت د خپلو اتباعو د کېدلو د شرایطو په اړه روښنايي غواړي.
د هند د کښتیو وزیر، Sarbananda Sonowal، د CNBC TV18 له لارې د دې تراژډۍ په اړه وویل: «دا یو ژور خفه کوونکی او تراژیک تاوان دی» [7].
سره بې له دې، د مړو کورنیو سخت غوسه ښودلې او د امریکا د پوځي ځواکونو د Engagement Rules (پلاینډو د تعامل قوانینو) په اړه د بشپړ تحقیقاتو غوښتنه کوي. کورنۍ غواړي پوه شي چې ولې یو سوداګریز کښتی، چې څو مليتوب ملوانان پکې وو، په داسې ډول هدف شو چې د ژوندي تاوان سبب وګرځېد.
“«دا یو ژور خفه کوونکی او تراژیک تاوان دی.»”
دا پېښه د جګړې د میدان په توګه د عمان خلیج د ناپایداره حالت ته اشاره کوي. د بلاکېډ د پلي کولو لپاره د سوداګریزې کښتیو هدف ګرځول، امریکا د هند په څیر د کلیدي شریکانو سره د ډیپلوماټیکو اړیکو د خرابېدو خطر ته اړ کوي، ځکه چې د هند اتباع د نړیوال بحري کاري ځواک یوه لویه برخه جوړوي. د امریکا ستراتیژیکو اهدافو او د بېطرفه ټیمونو د خوندیتوب ترمنځ دا ټکر ممکن هند مجبور کړي چې د خپلو بحري امنیتي پروتکولونو په اړه بیا فکر {کړي} یا په جنجالي اوبو کې د خپلو ملواندانو لپاره سختتر ډاډونه وغواړي.
