د هند د ملي لویو لارو ادارې (National Highways Authority of India) د 2024 کال د جون د 9مې په نېټه د Zojila تونل خنډنیزه طرحه پوره کړه [1], [2].

دا پروژه د کشمیر درې او Ladakh ترمنځ یو دایمي او د ټولو موسمونو لپاره اړیکه رامینځه راوړي. دا اړیکه د Zojila Pass باندې موسمي تکیه له منځه وړي، چې ډېری وخت د یخونو د سختې څوټکې له امله تړل کېږي او د ملکي وګانو او نظامي لوژستیکو تحرک ته خنډ جوړوي.

دا تونل چې د اتحاد وزیر Nitin Gadkari تر رهبريखाली جوړ شوی، 13.15 کیلومتره اوږدوالی لري [1], [3]. د تونل د دواړو سرونو یوځای کېدل (breakthrough) د 11,578 فوټونو لوړوالي په کچه ترسره شول [1], [4]. انجنیرانو ویل چې د سختې جغرافیایي سیمې او لوړوالي له امله دا پروژه د Himalayan بنسټیزو تاسیساتو څخه یوه له سختو‌ترینو প্রচেرو څخه وه [5].

سره د دې چې کله دا تونل فعال شي، تمه کېږي چې د سفر وخت په پراخه کچه کم شي. اوسمهال د پاس له لارې تګは約 90 دقیقې وخت نیسي، خو دا تونل به دا مهال 15 څخه تر 20 دقیقو پورې کم کړي [6].

مقامات ویلي چې د وروستۍ breakthrough څخه وروسته به دا تونل په دوه کلونو کې پرانیست شي [1]. د دې پروژې هدف د ستراتیژیک دفاعي لوژستیک پیاوړتیا او ډاډ ترلاسه کول دي چې اړین توکي په ټول کال کې Ladakh سیمې ته ورسېږي [7], [8].

که څه هم ځینې راپورونه دا پروژه د نړۍ تر ټولو اوږد لوړ-التیتود سړک تونل म्हणून توصیف کوي، نور یې د آسیا تر ټولو اوږد لوړ-التیتود لوی لاره تونل بولي [1], [6]. له دې všetکې پرته، دا بنسټیزه شبکه په سیمه اییزه لاسرسی کې یو مهم بدلون څرګندوي.

“دا تونل به د سفر وخت له 90 دقیقو څخه تر 15–20 دقیقو پورې کم کړي.”

د Zojila تونل د خنډنیزې طرحې بشپړول د هند د شمالي سرحدونو لپاره یو ستراتیژیک بدلون دی. د خطرناک Zojila Pass څخه د تېروتنې په بدیل کې، حکومت ډاډ ترلاسه کوي چې نظامي تقویتونه او ملکي توکي پرته له موسمي interruptions څخه حرکت کولی شي. دا کار په ژمي کې د Ladakh سیمې حساسیت کموي او دا لرجه سیمه د هیواد د نورو بنسټیزو شبکې سره نږدې کوي.