ایران د 2026 کال د جون د 25مې په هرمز تنگ کې د ملګرو ملتونو د ملاتړ لرونکې د کشتي تګ لارې پر یو مالرو transport کشتی برید وکړ [1].
دا پېښه د امریکا او ایران ترمنځ د یوې نازکې ډیپلوماټیکې ګټې اخیستنې د ناپایداره کېدو خطر لري چې هدف یې د دې اوبايي لارې پرانیستول بودند. څرنګه چې د هرمز تنگ د نړیوالې انرژۍ او تجارت لپاره یو اصلي رګ دی، نو د دې تګ لارو هر ډول ګډوډوالی کولی شي سمدستي نړیوال اقتصادي نوسانونه رامنځته کړي.
دا برید د عمان د ساحل نږدې ترسره شوی [2]. د دې برید څو ساعته وړاندې، ایران د هغو تګ لارو د کارولو په اړه د کښتیو ته خبرداری ورکړ چې د ایران حکومت یې اجازه نه وه ورکړې [1]. چارواکو وویل چې دا اقدام د امریکا پر وړاندې د فشار او د اوسنۍ ګټې اخیستنې د محدودیتونو د ازمایلو لپاره شوی و [1].
پریزیډنت Donald Trump د دې کړکېچ په ځواب کې وویل چې "تهران به یې قیمت ورکړي" [3]. د مالرو کښتی پر برید وروسته، متحده ایالاتو او ایران یو بل ته ډزونه وکړې [3].
ډیپلوماټیک کړکېچ یوازې د بحري امنیت پورې محدود نه دی، بلکې مالي شخړو ته هم رسیدلی دی. د ایران چارواکو د یخ شویو شتمنیو د کارولو په اړه د امریکا غوښتنې رد کړې دي. د ایران د پارلمان سپیکر Mohammad Bagher Ghalibaf د امریکا د کرنې محصولاتو او د دواړو هیوادونو د اړیکو د تاریخ په اړه د کړکېچ په اړه خبرې وکړې.
Ghalibaf وویل: "یویزه حاصل چې موږ یې ټولوم، هغه څه دي چې تاسو کره کړي: د ننګباورۍ لسګونه کلونه" [4].
دا وروستی ټکر د هرمز تنگ د خوندي کولو لپاره د مذاکراتو د یوې موده وروسته رامنځته شوی. د ملګرو ملتونو د ملاتړ لرونکې لارې په هدف ګرځول د نړیوالو بحري نورمونو او د امریکا په رأس کې د ډیپلوماټیک چوکاټ د اغیزمنتیا په وړاندې مستقیمه لومړی 도전 ښکاري [2].
“"تهران به یې قیمت ورکړي"”
دا برید ښيي چې ایران د یخ شویو شتمنیو او بحري সার্বভৌমۍ په اړه په پراخې مذاکراتو کې د ګټې ترلاسه کولو لپاره له تاکتیکي تګتلو څخه ګټه اخلي. د ملګرو ملتونو د ملاتړ لرونکې لارې په هدف ګرځولو سره، تهران دا ثابتوي چې د امریکا سره ډیپلوماټیکې ګټې اخیستنې د خوندي تګ ضمانت نه ورکوي ترڅو چې د ایران شرایط پوره نشي، او په حقیقت کې د هرمز تنگ د اقتصادي امتیازاتو لپاره په یو معاوضه کېر تبدیلوي.
