ایران رد کړی چې د هغه د چارواکو او د International Atomic Energy Agency د Director General، Rafael Grossi ترمنځ په سویټزرلانډ کې کومه لیدنه potrivit شوی نه ده [1].
دا اختلاف د هستяيي څارنې د ډیپلوماټیک حالت د نازک کیفیت او په تهران باندې د نړیوال فشار د لوړو مخاطرو څرګندونه کوي. که معاینات بند شي یا پرې اعتراض وشي، دا کیدای شي د جغرافیایي-سیاسي کړکېچونو زیاتوالي او د هستяيي وسلو د غیر خپرولو د څارنو په هڅو کې د ناکامۍ لامل شي.
د ایران یوې معاون د بهرنیو چارو وزیر وویل چې په سویټزرلانډ کې د ښایسته Grossi سره کومه لیدنه نه ده شوې [1]. دا بیان د یادې لیدنې په اړه د نورو راپورونو خلاف دی. د پاکستان د لومړي وزیر د دفترानुसार، دا لیدنه ترسره شوې او د امریکا او ایران د خبرو اترو د وروستۍ دورې وړاندې ترسره شوې وه [2].
سره له دې چې تهران دا لیدنه ردوي، Grossi د څارنې په اړتیا کې ولاړ دی. Grossi وویل: "د ایران د هستяيي ځایونو معاینات به ترسره شي" [3].
د سویټزرلانډ د لیدنې په اړه دا اختلاف د ملګرو ملتونو د څارندې ادارې ته د لاسرسۍ د کچې په اړه د یوې لویې شخړې برخه ده. پرېزېډنټ Trump ادعا کړې چې ایران په نامحدوده معایناتو موافقه کړې ده، دا یو داسې موقف دی چې په مستقیم ډول د تهران له رد کړنو سره ټکر کوي [1].
د ایران چارواکو هڅه کړې چې هر ډول داسې اشاره رد کړي چې ګنې هیواد یې نویو هستяيي معایناتو ته موافقه کړې، یا په داسې لیدنه کې برخه اخیستې چې کیدای شي د ډیپلوماټیک فشار لپاره ترې ګټه واخیستل شي [3]. دا پېښې د امریکا او ایران ترمنځ د هستяيي څارنې په اړه د راپور شویو کړکېچونو په جریان کې رامنځه شوې، چې د خلیج کې د کښتۍ تګ راتګ د بیا پیلیدو سره یوځای شوې دي [4].
د ایران د بهرنیو چارو وزارت او د پاکستان د حکومت د روایتونو ترمنځ دا توپال د شفافیت نشتوالی، یا د خبرو اترو د ماهیت په اړه د ستراتیژیک اختلاف ښکاره کوي [2].
“"د ایران د هستяيي ځایونو معاینات به ترسره شي."”
د ایران د رد کولو او د پاکستان د حکومت د راپورونو ترمنځ ټکر د ستراتیژیکې اړیکې د خالي کېدو نښه ده. ایران د لیدنې په رد کولو سره د دې څخه ډډه کوي چې داسې ښکاره شي چې هغه نړیوال فشار ته سر تسلیم کړی یا داسې شرایطو ته موافقه کړې چې کیدای شي د امریکا لپاره د ډیپلوماټیکې ګټې په توګه ترتیب شي. په عین حال کې، د IAEA ټلاړنه چې معاینات به دوام ومومي، ښيي چې څارنده اداره هڅه کوي د تایید یو بنسټي کچه وساتي، پرته له دې چې د تهران عامه بیانونه څه وي.
