د ایران حکومت په ټول وطن کې د انټرنیټ یو Nationwide بندیز impsoe کړی چې تقریباً ۷۰ ورځې وړاندې پیل شوی او تر اوسه دوام لري [1].
دا بندیز د هیواد په تاریخ کې ترټولو سخت او اوږد ترین قطع کول دي. دا اقدام په داسې وخت کې چې ایران، امریکا او اسراییلو ترمنځ فعال جګړه موجوده ده، خلک له نړیوالو معلوماتو څخه جلا کوي او کورنی اقتصاد ګډوډوي.
حکومته د مارچ ۲۰۲۶ په پیلاو کې د جګړې د ځواب د برخې په توګه د معلوماتو جریان کنټرولولو لپاره دا بندیز پیل کړ [1], [2]. د راپورونو له مخې، په اوسنی وخت کې ۹۹٪ ایرانیان له انټرنیټ څخه قطع دي [1].
سختو محدودیتونو ته سره اصلاً، د وګرو یو کوچنی شماری توانیدلې چې خپل اړیکې وساتي. دا वापरونکي د حکومت د بلاکونو څخه د تېرو کېدو لپاره د Satellite links او یو سیسټم څخه ګټه اخلي چې د "white internet" په نوم یادیږي [1].
د یو ناشناسه ایرانی انټرنیټ वापरونکي په words وویل: "موږ د satellite links او هغه څه چې موږ یې 'سفید انټرنیټ' بولو، په کارولو سره توانیدلي یو چې وصل پاتې شو" [1].
د انټرنیټ د بندیز اقتصادي پایلې خورا پراخې دي. یو اقتصادي تحلیلګر وویل چې دا بندیز ملیونونو دندې له خطر سره وړاندام کوي او کولی شي د ایران اقتصاد فلج کړي [3]. د اړیکو قطع کېدو په ځانګړي ډول هغه کسان هدف کړي چې د بقا لپاره په ډیجیټل بازارونو تکیه کوي.
د تهرانو د یوې خپرونو ادارې ایډیټره وویل: "بندیز زموږ معاشې له منځه وړلې؛ موږ نشو کولیو خپلې getClass یا محصولات په آنلاین ډول پلورو" [4].
پداسې حال کې چې ځینې سرچینې د دې موده تقریباً ۷۰ ورځې بولي [1]، نور وايي چې دا بندیز نږدې درې میاشتې دوام کړی [3]. دا قطعیدل اسلامي جمهوري د نړۍ له پاتې برخو څخه جلا ساتي.
“د ایران حکومت په ټول وطن کې د انټرنیټ یو Nationwide بندیز impsoe کړی چې تقریباً ۷۰ ورځې وړاندې پیل شوی او تر اوسه دوام لري.”
د دې بندیز کچه د جګړې پر مهال د معلوماتو د تسلط ترلاسه کولو لپاره د دولت د بشپړ هڅلو ښودونکی دی. د نفوس ۹۹٪ قطع کولو سره، حکومت نه یوازې بهرنی влияние محدودوي، بلکې د داخلي همغټۍ مخه هم نیسي. په هرصورت، د 'white internet' वापरونکو دوام ښيي چې دولت نشي کولی ډیجیټل تخنیکونه په بشپړ ډول له منځه یوسي، چې tým توګه یو طبقاتي ټولنه رامنځه راځي چیرې چې یوازې یو څو привиلیج یا تخنیکي مهارت لرونکي به بهرني حقیقت ته لاسرسی لري.
