ایران به هرمز تڼګ کې د ترافیک لپاره د جواز سیسټم پلي کوي

ایران د جواز سیسټم او ځانګړو مسیرونو په وړاندې کولو سره د هرمز تڼګ (Strait of Hormuz) کې د بحري ترافیک د تنظیم لپاره یو مسلکي میکانیزم ترتیب کړی دی ^[1].

دا اقدام تهران ته د نړۍ د تېلو د ترانزېټ د ترټولو مهمو ټیټو ټکو څخه په یوه نقطه کې پامانګیزه نفوذ ورکوي. د لاسرسۍ په کنټرول او د فیسونو په پلي کولو سره، ایران د سیمې د لوړې ناثاباتۍ په panahon کې په نړیوالو کېښتېو باندې اقتصادي او سیاسي فشارp exercise کولی شي.

د ایران د پارلمان د ملي امنیت کمېټې رئیس، ابراهیم عزیزي، د ۲۰۲۶ کال د مای ۷، یکشنباره وویل چې هیواد د ترافیک د تنظیم لپاره یو مسلکي میکانیزم تیار کړی دی ^[1]. په دې نوي سیسټم کې یو ځانګړی مسیر شامل دی او د دې لپاره چې امنیت او منظم بهار یقیني شي، کېښتې باید جواز ترلاسه کړي ^[1], ^[3].

د وړاندیز شوي چوکاټ له مخې، ایران قصد لري چې له هغو کېښتېو څخه د خدماتو فیسونه ونیسي چې له نویو مقرراتو سره همکاري کوي ^[4]. د ایران د پارلمان یو څېڅونکی وویل چې حکومت به یوازې هغو کېښتېو ته لاسرسی محدود کړي چې له دولت سره همکاري کوي او دا فیسونه به پلي کړي ^[2].

دا اقدامات د بحري محدودیتونو د زیاتوالي د یوې پراخې tendência څخه وروسته راغلي دي. ایران د ۲۰۲۶ کال د فبروری ۲۸ څخه د تڼګ په کنټرول کې سختګڼه پیل کړه ^[2]. دا تندي کېدل په داسې حال کې راغلي چې د ایران، امریکا او اسرائیل ترمنځ کړکېچ زیاتیږي. عزیزي وویل چې دا پرمختګ په فارس خلیج کې د امریکا د ملاتړ لرونکو نظامي عملیاتو په ځواب کې دی ^[2].

دا پلان په ځانګړې توګه د کېښتېو د همکارۍ په طبیعت تمرکز کوي. ځینې راپورونه ښيي چې د امریکا اړوندې کېښتې ممکن له دې تڼګ څخه منع شي ^[1]. خو د داسې بلاک یا بندیز عملي تطبيق لا تر اوسه تر بحث لاندې دی. سره له دې چې ایران د بشپړ کنټرول په لټه کې دی، مګر په تیرو عملیاتو کې امریکا د ترانزېټ د دوام لپاره نږدې هرمز ۷۸ کېښتې بل لور ته redirect کړې وې ^[5].

د هرمز تڼګ د فارس خلیج او عمان خلیج ترمنځ د اصلي اړیکې په توګه کار کوي ^[1], ^[2]. د جواز سیسټم په رسمي کولو سره، ایران د دې لاره د ناڅاپي ګډوډیو څخه یو منظم تنظیمي رژیم ته لیږد کیږي ^[3].