د ایران بهرنی وزیر عباس عراقجی د اسلام آباد د وړاندیز شوي تفاهمو یادښت [1] په اړه د بحثونو لپاره د ترکیه، عراق او مصر د بهرنیو چارو د وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې.

دا بحثونه د مسقط د خبرو اترو د پرمخالاندو او د سیمې د همکارۍ لپاره د یو چو کټ رامنځته کولو په nemaد دي. دا اړیکې د رسمي تړونونو له لارې د ختیځې میانه د کلیدي ځواکونو ترمنځ د ګټو همغټولو لپاره یو ډیپلوماټیک هڅه څرګندوي.

دا خبرې، چې په 14 جون 2024 کال کې ترسره شوې [2]، د مسقط د روانو خبرو اترو د اصلي میکانیزم په توګه د اسلام آباد MoU ته تمرکز یې کړی و [1]. تهران د ترکیه، عراق او مصر د بهرنیو چارو وزارتونو سره د تعامل له لارې د پراخې همکارۍ د چو کټ لپاره بنسټیز کارونه ترسره کوي [1].

سره له دې چې د ځانګړو ګډونوالو په اړه راپورونه توپیر لري، ځینې سرچینې ښيي چې عراقجی له عراق د بهرنیو چارو د وزیر سره خبرې کړې [1]، پدې حالی کې چې نورې سرچینې وړاندیز کوي چې په دې اړیکو کې د سعودي عربیا بهرنی وزیر هم شامل و [2]. دا تضاد په سیمه کې د اوسنیو ډیپلوماټیکو اړیکو متغیر طبیعت څرګندوي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت یو څانګنی وویل چې دا پرمختګ یوه مثبته ګام ده او څرګندول یې چې "د مسقط خبرې اترې یو ښه پیل دی" [2].

د ټیلیفوني ډیپلوماسۍ کارول تهران ته اجازه ورکوي چې د رسمي سرپرستیو د ځنډونو پرته په چټکۍ سره له څو پلازمینو سره همغټ شي. وړاندیز شوی د اسلام آباد MoU د دې ستراتیژۍ د مرکزي ستون په توګه ښکاري، چې د مسقط خبرو اترو د عمومي اهدافو او د اړوندو هیوادونو ترمنځ د ځانګړې او عملي همکارۍ ترمنځ د پل په توګه کار کوي [1].

“د مسقط خبرې اترې یو ښه پیل دی”

د مسقط د خبرو اترو په چو کټ کې د اسلام آباد MoU تعقیب وړاندیز کوي چې ایران هڅه کوي د یو څو اړیز چو کټ له لارې سیمه ییزې اړیکې институشنالیزه کړي. تهران د ترکیه، مصر او عراق په شاملولو سره د سیمه ییزو من中间و (intermediaries) څخه ګټه پورته کوي ترڅو ډیپلوماټیکې اړیکې ثابته کړي او د همکارۍ لپاره یو منظم محیط رامینځته کړي چې د لوېستک-led دودي میانجیتي څخه تېر شي.