ایران د 2026 کال د جون 4 او 5 نیټو ته اسرائیل پر وړاندې راکټونه发射 کړل او د هرمز ټانګ (Strait of Hormuz) په لور یې ډرونونه استقرار کړل [1, 2].
دا اقدامات په سیم کې د tensione د پام وړ زیاتوالي ته اشاره کوي، چې نړیوالو د انرژۍ لارو ته ګواړه اچوي او د ایران او اسرائیل ترمنځ د یوې پراخې جګړې خطر زیاتوي. دا ګامونه په مینځنی شرق کې د یوې نازکې ثباتي دورې وروسته راغلي دي.
د ایران چارواکو وویل چې دا حملې په لبنان کې د حزبالله لخوا د ceasefire ردولو په ځواب کې ترسره کړای شوې دي. حکومت دا بهانه هم وړاندې کړه چې د اسرائیل هغه پوځي تحرکونه چې د ایران ګټې یې ګواښلې، اصلي تحریک و [1, 3]. دا د تېرو دوو میاشتو راهیسې، له تېر ceasefire وروسته، د ایران لخوا پر اسرائیل لومړی راکټي برید دی [1].
د دې ناثباتیتي له امله دمخه casualties رامنځته شوي دي. راپورونه ښيي چې د ایران او لبنان د conflict اړوندو حملو کې له 60 څخه ډېر کسان ټپي شوي دي [3]. پوځي فعالیتونه د لبنان له سرحد څخه تېر شول، ځکه ډرونونه د هرمز ټانګ په لور رالېږل شول، چې د نړیوالو shipping لپاره یو خورا مهم نقطه (chokepoint) ده.
اقتصادي بازارونو د دې جګړې ته ژورا غبره وکړه. د انرژۍ د supplied د احتمالي ګډوډۍ له امله د تېلو قیمتونه نږدې 2% زیات شول [3].
د سیمې د ثبات لپاره ډیپلوماټیکو هڅو سره متناقضه معلوماتو وړاندې کړل. سره له دې چې ځینې راپورونو ته اشاره شوې چې اسرائیل او لبنان د جون 3 په نیټه پر ceasefire اتفاق کړی و، خو وروستیو راپورونو وویل چې حزبالله د جون 4 په نیټه نوی ceasefire رد کړی [3]. اسرائیل وویل چې هغه به خپل پوځ له سیمې څخه نه وباسي [3].
تهران وویل چې که اوسنی escalation دوام ومومي، هغه د یوې پراخې جګړې لپاره چمتو دی [1, 2].
“ایران پر اسرائیل راکټونه发射 کړل او د هرمز ټانګ په لور یې ډرونونه استقرار کړل”
د اسرائیل او د هرمز ټانګ یوځای هدف ګرځول د ایران د هغه ستراتیژۍ څرګندونه کوي چې پکې مستقیم پوځي confrontation او د نړیوالې اقتصادي ثبات ګواښونه یوځای کوي. تهران د لبنان د ceasefire د ټاکنې (collapse) سره د خپلو اقداماتو په تړاو، د حزبالله د اصلي ملاتړ په توګه خپل رول ثابتوي او په عین حال کې اشاره کوي چې په لبنان کې د اسرائیل پوځي عملیات به د سرحدونو څخه بهر عواقبتونه ولري.
