د ایران لوی مذاکره کوونکي محمد باقر غلیباف وویل چې تهران به له امریکا سره د سولې تړون ته لاس نه Waugh کوي ترڅو چې د ایران حقوق تضمین نشي [1].

دا موقف د هستیايي مذاکراتو کې د یوې مهمې بن بستې نښه ده، ځکه ایران د خپل ملي sovereignty (سره‌کاري) او د خپلو اتباعو د ساتنې لپاره د څرګندو تضمینونو غوښتنه کوي.

دا څرګندې د 2023 کال د سپتمبر په 30ۍ نیټه راپورته شوې [1]. غلیباف د دواړو هیوادونو ترمنځ د کړکېچ د حل لپاره د جاری ډیپلوماټیکو هڅو پر مهال له تهران څخه خبرې وکړې. هغه وویل چې د ایران حکومت ته داسې تضمینونه پکار دي چې امریکا به د هر ډول رسمي ترتیب په چوکاټ کې د ایرانیانو حقوق تر پښو نکړي [2].

غلیباف وویل: "موږ به له متحده ایالاتو سره هیڅ تړون ته لاس نه Waughو ترڅو چې د ایرانیانو حقوق په بشپړ ډول تضمین نشي" [1].

تهران د امریکا د تعهداتو د باور وړ کېدو په اړه ژوره شکمنه څرګند کړې ده. غلیباف وویل چې د ایران حکومت نشي امریکا ته باور وکړي چې د تصدیق شویو ساتنې پرته به خپله برخه د تړون څخه پوره کړي [2]. دا د باور نشتوالی د ډیپلوماټیکو کړکېچونو له تاریخ او د امریکا د بهرنۍ سیاست د بدلونونو له ناثاباتیته څخه پیدا شوی دی.

غلیباف وویل: "تهران به متحده ایالاتو ته باور نکړي ترڅو چې هغه د ایرانیانو د حقوقو ساتنه تضمین نکړي" [2].

د مذاکره کوونکي دا څرګندونه وړاندیز کوي چې د ایران رهبرۍ د ملکي او ملي حقوقو ساتنه د هر ډول د سولې تړون لپاره د یو غیر قابله مذاکره prerequisite (مقرره شرط) ګڼي. د هستیايي یا د سولې تړون د دې پراخو حقوقو سره په تړاو، ایران هڅه کوي چې یو داسې چوکاټ رامینځه راولي چې د امریکا راتلونکي یو اړخیز اقداماتونه، چې ښايي د ایران sovereignty ته زیان ورسوي، مخه pruned شي.

دا اوسنی بن بست د یو جامع تړون ته د رسیدو ستونزه په هغه وخت کې ښيي کله چې د دواړو ځواکونو ترمنځ بنسټیز باور نشت وي. د څرګندو ساتنې غوښتنه په ډیپلوماټیک پروسه کې اصلي خنډ پاتې کیږي.

"موږ به له متحده ایالاتو سره هیڅ تړون ته لاس نه Waughو ترڅو چې د ایرانیانو حقوق په بشپړ ډول تضمین نشي."

د تضمین شویو حقوقو پر وړاندې ټینګار د ایران لپاره د ستراتیژیک فشار د یوې نقطه په توګه کار کوي، چې خبرې یوازې له تخنیکي هستیايي محدودیتونو څخه د پراخو geopolitical (جیوپوټیکي) تضمینونو لور ته اړوي. د تړون د باور او حقوقو مشروط کولو په Procuration، تهران دا signal ورکوي چې هغه به یو محدود تړون ونهمومي چې هغه د امریکا د راتلونکي پالیسۍ د بدلونونو وړاندې زیانمن کړي.