د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچی د جون ۲۰۲۴ په ۱۴مه کې وویل چې هسته ایې مذاکره به هغه وخت نه پیل شي کله چې临سې تړون په بشپړ ډول پلي شي [1].
دا موقف ډیپلوماټیکو هڅلو ته یو جدي خنډ پيدا کوي، په داسې حال کې چې امریکا او ایران هڅه کوي سیمه ایزې tensione ثبات ورکړي او یو اوږدمودتنی هسته ایې چوکاټ finalize کړي. د دې مذاکراتو پایه مستقیمه اغیزه پر نړیوالو non-proliferation هڅو او د نړیوالو shipping lanes پر امنیت لري.
عراقچی وویل چې "تر هغه چې临سې تړون په بشپړ ډول پلي نشي، هیڅ هسته ایې مذاکره به نه شي" [1]. سره له دې شرط څخه، د بهرنیو چارو وزیر د مذاکراتو د اوسنی حالت په اړه د خوشحالۍ څرګندونه وکړ او ویې ویل چې "تړون هیڅکله دومره نږدې نه و" [2].
د دواړو هیوادونو ترمنځ د وخت او شرایطو توپیرونه لا موجوده دي. ولسمشر Donald Trump وویل چې تړون به د یکشنبې، ۱۵ جون ۲۰۲۶ रोजी لاسلیک شي [3]. خو د ایران د بهرنیو چارو وزارت وویل چې د تړون د لاسلیک لپاره مهالواره برنامه ممکن سسته وي [2].
د Strait of Hormuz د وضعیت په اړه هم اختلافات پاتې دي. ولسمشر Trump وویل چې کله memorandum of understanding لاسلیک شي، دا اوبه به "سمدستي" بیرو شودې [3]. برعکس، نورې راپورونه ښیي چې Strait of Hormuz به د جګړې وړاندې حالت ته بیرو نه شي او ایران او عمان به پر دې اوبو بشپړ সার্বভৌম権 ساتي [1].
اوسنی ډیپلوماټیک کړکېچ دې محور ته څرګندیږي چې آیا امریکا به د临سې تړون د پلي کولو اړختیاوې پوره کړي مخکې چې ایران د مذاکراتو میز ته بیرو شي. د عراقچی څرګندونه دې ته اشاره کوي چې ایران د موجوده ژمنو پوره کېدل د هر ډول نورو خبرو لپاره یو پیشنیاز ګڼي [1].
“"تر هغه چې临سې تړون په بشپړ ډول پلي نشي، هیڅ هسته ایې مذاکره به نه شي."”
د امریکايي ادارې د چټک لاسلیک غوښتنې او د ایران د وړاندنیو پلي کولو پر ټینګار ترمنځ توپیر یو نازک ډیپلوماټیک پل ښیي. که څه هم دواړه خواوې اشاره کوي چې یو تړون ته نږدې دي، خو د Strait of Hormuz د chủ quyền او د لاسلیک د دقیق وخت په اړه شخړه ښیي چې تر رسمي تړون پورې مهم تخنیکي او سیاسي خنډونه لا موجوده دي.
