د ایران او عمان چارواکو د 2024 کال د جون په 29 کې په مسقط کې د هرمز ګډې کمېټې لومړۍ غونډه ترسره کړه [1].
دا غونډه د سیمې د ثبات لپاره په یو حساس وخت کې داسې ترسره کېږي چې دواړه هېوادونه د نړۍ د تېرو oil transit chokepoints څخه د یوې اړستیا وړ لارې د مدیریت په برخه کې همغږي غواړي. دا ډیپلوماټیک ګډ effort په داسې حال کې ترسره کېږي چې د متحده ایالاتو او ایران ترمنځ Preliminary truce لا تر اوسه نازک پاتې دی.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت قائممقام وویل: "د هرمز ګډې کمېټې لومړۍ غونډه په مسقط کې داسې ترسره شوه" [1]. بحثونه د هرمز تنگې په ستراتیژیک مدیریت تمرکز کړ، چې یوه تنګه اوبايي لاره ده او خلیج فارس له عمان خلیج او عرب سمندر سره نښلوي.
د چارواکو په words، د دې کمېټې هدف د نظرونو تبادل او د متحده ایالاتو او ایران د یوې interim Memorandum of Understanding (MoU) په چوکاټ کې د تنگې د راتلونکي نظارت پلانول دي [6]. د بهرنیو چارو وزارت قائممقام وویل: "زموږ هدف د interim US-Iran MoU له مضبوطۍ څخه د ستراتیژیکې هرمز تنگې د راتلونکي مدیریت په اړه بحث کول دي" [6].
دا پیلاv session [2] د خپل ډول لومړی ګام دی، چې د دواړو ګاونډیو لپاره د امنیتي او Maritime اندېښنو د حل لپاره یو رسمي چینل رامینځه راوړي. د همغळتیا دا هڅه د اوږدې مودې جګړې په پس منظر کې ترسره کېږي؛ راپورونه ښيي چې د غونډې پر مهال د متحده ایالاتو او اسرائیل جګړه پر وړاندې ایران ته خپل 122مې ورځې ته رسیدلې وه [1].
عماني چارواکو او د دوی ایراني همکارانو په دې جلسه کې تشریح کړه چې ګډه کمېټه به په راتلونکي کې څنګه کار وکړي. دا Partnership د تجارت دوامداره جریان او په سیمه کې ثبات ډاډمنولو ته په نظر لري، چې د متحده ایالاتو او ایران د اړیکو د بدلونونو په وړاندې حساس پاتې کېږي.
“د هرمز ګډې کمېټې لومړۍ غونډه په مسقط کې داسې ترسره شوه.”
د هرمز ګډې کمېټې جوړول د مسقط او تهران ترمنځ د institutionalized maritime cooperation په لور یو بدلون ښيي. د تنگې مدیریت د interim US-Iran MoU سره په تړاو، دواړه هېوادونه هڅه کوي چې د فعالې جګړې او ډیپلوماټیکې ناپایدارۍ په دوره کې د نړیوال تجارت یوه اصلي شریان ثابته کړي.



