د ایران سندرغاړې Parastoo Ahmadi او اوپت ۷ نور هنرمندان د یو آنلاین کنسرت پر مهال د حجاب پرته د اجرا له امله د 74 څپلیزو ته محکوم شول [1], [2].

دا حکم د اجباري لباس کوډونو د پلي کولو لپاره د ایران حکومت لخوا د جسمي سزاګانو دوامداره کارول څرګندوي، په ځانګړې توګه د هغو ښځو لپاره چې په عامه سترګو کې دي. د ډیجیټل Performances د هدف ګرځاندلو په Procuration، دولت دا signal ورکوي چې د اخلاقو قوانین یې تر virtually ځای پورې غزېدل شوي دي.

د قم ولایت یوې محکمې دا سزاګانې هغه وخت اعلان کړې چې هنرمندان د 2024 کال د ډسمبر میاشتې په یو خپر شوی کنسرت کې ښکاره شول [3], [4]. دا اجرا په YouTube کې خپره شوې وه، چیرې چې Ahmadi او د هغې همکارانو خپلې ویښانې افشا کړې وې [5].

د ایران د قوانینو له مخې، د حجاب نه اغوستل د اجباري لباس کوډونو نقض ګڼل کیږي. محکمې پریکړه وکړه چې د اجرا کوونکو افشا شوې ویښانې د دې قوانینو سرغونول دي [5], [6].

په مجموع کې، اته هنرمندان د 74 څپلیزو سره یو ډول سزا ترلاسه کړه [7]. که څه هم ځینې راپورونو پر Ahmadi تمرکز کړی، خو قانوني اقدام د خپرونې په broadcasts کې شامل ټولو ټیمونو ته شوی و [4].

نور راپورونه ښیي چې دا محکومیتونه ممکن د سفر محدودیتونه هم شامل کړي، په ځانګړې توګه یو حکم چې被告ان د هیواد څخه د وتلو څخه منع کوي [8]. د سزا ورکولو خبر د دې میاشتې په جریان کې ورکړل شوی، نږدې 18 میاشتې وروسته له هغه چې اصلي broadcast ترسره شوی و [5].

د قانوني سزا په توګه د څپلیزو کارول د نړیوالې جنجال نقطه پاتې کیږي. د بشري حقونو سازمانونو په مکرر ډول د قم د محکمو د кулټوري څرګندونو او د ښځو د خپلواکۍ د ځپلو لپاره د داسې سزاګانو د کارولو په اړه نیوکه کړې ده، یو trend چې د نړیوال فشار سره سره هم دوام لري.

“د ایران سندرغاړې Parastoo Ahmadi او اوپت ۷ نور هنرمندان د 74 څپلیزو ته محکوم شول”

دا سزا د ایران د قضایي ادارې د ټولنیز کنټرول د ساتلو لپاره د retrospective prosecution یا وروستیو تعقیباتو ستراتیژي منعکس کوي. د 2026 کال په جون کې د 2024 کال د ډسمبر د یوې پېښې په سزا ورکولو سره، دولت دا ښکاره کوي چې ډیجیټل ردونه (digital footprints) کولی شي د جسمي سزا لپاره د شواهدو په توګه وکارول شي، حتی له پېښې څخه ډیر وخت وروسته. دا د هغو نورو هنرمندانو لپاره د خبردارۍ یو وسیله ده چې د کورنی censorship او د لباس کوډونو د محدودیتونو د تېرولو لپاره د YouTube په څیر نړیوال پلیټ فارمونه کاروي.