د ایران د پارلمان سپکر محمد باقر غلیباف خبرداری ورکړ چې له امریکا سره د tensions د زیاتوالي په wake کې نړۍ د conflict یوې نوې دورې ته ننوځي.
دا څرګندونه د تهران د پوځي موقف کې د یوې احتمالي بدلون نښه ده. دا خبردارۍ په داسې حال کې راغلې چې امریکا په غربي اسیا کې خپله مهمه پوځي شتمنیا ساتي او د ایران د بندرونو پر وړاندې محدودونکي بحري اقدامات کوي.
د 2026 کال د اپریل په اواخر کې، غلیباف وویل چې نړۍ یوې نوې دورې ته ننوځي او ایران به بې غوټه (بې حرکته) ودرېږي [1]. هغه ویې ویل چې ایران د امریکا د تهاجمي کړنو د counteract کولو لپاره نوې پوځي पर्यायونه رامینځه اړولي دي، او هغه یې د ceasefire (توقف truce) په panahon کې چمتو شوي "نوې کارتونه" نومي کړ [3].
دا ګمজې په ځانګړي ډول د Hormuz Strait (هرمز تنگه) کې د امریکا د بحري فعالیتونو او د بندرونو د اوږدمودت boundedness (بلاکډ) د امریکا د یوې راپورټ شوې پلان سره تړاو لري [2]. غلیباف وویل چې که متحده ایالات پر ایران حمله وکړي، دا هیواد به په سیمه کې د هغوی پر قاعدو حمله وکړي [4].
اقتصادي ناثاباتکي پوځي tensions ته زیاتوالی ورکوي. راپورونه ښيي چې د conflict د خطر زیاتوالي سره د تېلو بیای د یو barrel لپاره 140 ډالرو ته رسیدلی شي [1]. دا نوسو-نوس (volatility) په غربي اسیا کې د امریکا د لستوګانو په لسترګونو د لګیدو سره یوځای کیږي [5].
سره له دې چې د غلیباف له措 (rhetoric) څخه د یوې نږدې خطر نښه ښکاري، خو نور راپورونه بله لیدل وړاندې کوي. ولرئس Trump وویل چې جګړه په بشپړه توګه کنټرول کې ده او هیڅ ډول سمدستي حمله پلان نه ده [6]. په دې کې د یادونېCabe deserves چې امریکا مخکې د 2026 کال د اپریل په 29مه د بندرونو د بلاکډ په اړه خبردارۍ issued کړې وې [2].
د تهران اوسنی ستراتیژیک پلان د asymmetric warfare (ناسماوي جګړې) د ګمজې له لارې د deterrence (منع کولو) باندې تمرکز کوي. د سیمه ییزو قاعدو په هدف ګرځولو سره، ایران هڅه کوي چې د امریکا د بحري بلاکډ او په Persian Gulf (فارس خلیج) کې د پوځي ځای پر ځای کېدو لګښت زیات کړي.
“"نړۍ یوې نوې دورې ته ننوځي او ایران به بې غوټه ودرېږي."”
د تهران او واشنګټن ترمنځ د措 (rhetoric) زیاتوالی د ډیپلوماټیکې کړکېچ څخه د پوځي deterrence د لوړې چمتریتیا حالت ته لیږد ښيي. د احتمالي قاعدو پر حملې، د تېلو د بیو زیاتوالي او بحري بلاکډونو ترمنځ د اړیکې په رامنځته کولو سره، ایران دا signal ورکوي چې هغه د Hormuz Strait (هرمز تنگه) د یوې مهمې فشارنکې نقطه په توګه ویني. د غلیباف د خبرداریو او د امریکا د ادارې د کنټرول ادعاوو ترمنځ تضاد د تصور یو خطرناک خلا ښيي چې د accidental escalation (ناڅاپي زیاتوالي) خطر ته لاره خلاصوي.
