الجزيرة عربي یو بحث د دې موضوع په اړه تنظیم کړ چې ایا ایران کولی شي د هرمز تنگو (Strait of Hormuz) باندې د خپل نفوذ له لارې خپلو ستراتیژیکو اهدافو ته ورسېږي [1].
دا بحث د نړۍ د تر ټولو مهمو بحري ټ促进پنډو (chokepoints) څخه په یوه تمرکز کوي. څرنګه چې د نړۍ د تېلو یوه لویه برخه د دې تنگو له لارې تېرېږي، نو د لاسرਸੀ د محدودولو لپاره هر ډول ایرانی اقدام کولی شي د نړیوالې اقتصادي ناثباتۍ لامل شي او په فارسي خلیج کې geopolitical توازن بدل کړي.
په دې پروګرام کې د هغې ځانګړې «کاغذ» یا ستراتیژیکې کړنې تحلیل شو چې ایران د دې تنگو په اړه یې کاروي [1]. تحلیلګرانو ویل چې د بندولو ګواښ یا د ترافیک تنظیمول تهران لپاره یو اغېزناک وسیله ده ترڅو له نړیوالو ځواکونو څخه امتیازات ترلاسه کړي یا خپلې سیمه ییزې ګټې خوندي کړي.
د هرمز تنگو باندې کنټرول د ایران د بهرنیزو چارو د پالیسۍ یو اصلي وسیله پاتې کیږي. د ترانسپورت د ګډوډولو وړتیا په ساتلو سره، ایران د بهرنیو نظامي مداخلاتو پر وړاندې یو deterrent (منع کونکی) رامینځه راوړي او په اټومي او اقتصادي خبرو اترو کې یو bargaining chip (مذاکراتي کارت) ساتي [1].
په دې بحث کې د ایران د سیمه ییزو اهدافو او د نړیوالې ټولنې د انرژۍ د بې interruption جریان د اړتیا ترمنځ کړاو ته اشاره شوې. تحلیل دې ته تمرکز کړ چې په اوسني سیاسي شرایطو کې د دې تاکتیکونو دوام څومره دی او ایا داسې نفوذ لا هم د ایران د رهبرۍ لپاره مطلوب پایلې وړاندې کوي [1].
“ایا ایران کولی شي د هرمز تنگو باندې د خپل نفوذ له لارې خپلو ستراتیژیکو اهدافو ته ورسېږي.”
د هرمز تنگو باندې تمرکز د انرژۍ د امنیت او geopolitical brinkmanship (سیاسي خطرناکۍ) یوځای کېدل ښیي. که ایران په بریالیتوب د دې تنگو څخه د ستراتیژیکې تلا като वापर کړي، نو کېدونه لري چې نړیوال ځواکونه مجبور شي د制재 (sanctions) پر ځای ثبات ته لومړیتوب ورکړي، چې دا ممکن د تهران د سیمه ییز نفوذ په وړاندې ډیپلوماټیک چلند بدل کړي.
