د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچی وویل چې تهران به د راتلونکو 30 ورځو لپاره د هرمز تنگه (Strait of Hormuz) کنټرول خپله mão کې وساتي [1].
دا ادعاء په داسې حال کې وړاندې کیږي چې د ایراني شتمنیو پرून د امریکا د حملو له امله سیمه ییزې tensãoها تیز شوي دي. څرڅو چې دا تنگه د نړۍ د نفط د لېږد لپاره یو criticality نقطه ده، نو دNavigation هر ډول اختلال کولی شي د پام وړ اقتصادي ناثاباتۍ رامنځه کړي او د مستقیمې نظامي جګړې خطر زیات کړي.
عراقچي دا خبرداری د 2026 کال په مای کې د بغداد د سفر پر مهال وړاندې کړ [2]. هغه وویل چې د اوبايي لارې په کنټرول کې هر ډول بهرنی干دخلت به tensãoها زیات کړي او د تنگې د بیا کھولنے په پروسه کې ځنډ رامنځه کړي [3]. دا بیانیه د هغو بهرنیو اړخونو لپاره د یو deterrent په توګه کار کوي چې د امریکا د وروستیو نظامي اقداماتو څخه وروسته په سیمه کې فعالیت ته هڅه کوي [3].
تهران د اوبايي لارې د امنیت او بیا کھولنے د پروسې په اړه خپله واکوریزم ثابتوي ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې د هغه خپلې ستراتیژیکې ګټې ترلاسه کیږي. دا خبرداری د سیمې د لوړې نوسانۍ له یوې دورې وروسته راغلی، چیرې چې نظامي حرکتونه په زیاته کچه تکراري شوي دي.
وروستۍ راپورونه ښيي چې د ceasefire (تینګار) د ازمایښت لپاره په پیل کې درېیمConsecutive ورځنی نظامي فعالیت ترسره کیږي [4]. دا پرمختګونه د یوې نازکې امنیتي چاپیریچې په اړه اشاره کوي، چیرې چې امریکا او ایران دواړه د یوې احتمالي سولې حدودازمایښت کوي.
ایران دا نظر لري چې د تنگې پرهود کنټرول د امنیت لپاره یو اړین اقدام دی. خو نړیوالې بحري قوانین عموماً د داسې تنگو له لارې د ترانزیټ تېرېدو حق تضمینوي، چې دا حالت د تهران او Western powers ترمنځ یو قانوني او نظامي ټکر رامنځه کوي.
“ایران به د راتلونکو 30 ورځو لپاره د هرمز تنگه کنټرول خپله mão کې وساتي”
د هرمز تنگې باندې د ایران د بشپړ کنټرول ادعاء د امریکا د نظامي فشار په وړاندې د خپل جغرافیایي موقعیت څخه ګټې اخیستلو لپاره یو ستراتیژیک ګام دی. د 30 ورځو مهالوارې ټاکلو سره، تهران د یوې لنډمهالې خو کلکې حاکمیت اظهار کوي ترڅو غربي هیوادونه خپل ډیپلوماټیک یا نظامي محاسبات بدل کړي. که امریکا یا د هغه اتحادیان دې کنټرول ته اعتراض وکړي، نو د بحري جګړې خطر زیاتیږي، چې د نفط د لېږد په پروسه کې د دې تنگې د اهمیت له امله کولی شي د نړۍ د انرژۍ بیې لوړې کړي.
