ایران د هرمز تنگې د بیا فعالېدو په اړه د امریکا اړوند مداخلې په وړاندې خبرداری ورکړ

د ایران بهیر وزیر عباس عراقچی وویل چې د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) د بیا فعالېدو لپاره د ایران ترتیباتو کې هر ډول مداخله به نورې پیچلتیاوې رامنځته کړي [1, 2].

د هرمز تنگې باندې کنټرول خورا مهم دی ځکه چې دا تنګه اوبې لاره د تېلونو د صادراتو لپاره د نړۍ تر ټولو مهم ټکی (chokepoint) ګڼل کېږي. په سیمه کې د کشتيګيرۍ هر ډول ګډوډوالی د انرژۍ نړیوال قیمتونه تر ګواښ لاندې کوي او د سیمه ییزو ځواکونو او امریکا ترمنځ د مستقیمې نظامي جګړې خطر زیاتوي.

عراقچی دا څرګندя د 2026 کال د جون ۲۷ નીچې ^[1]، په عراق کې د بغداد په ښار کې د عراق د بهیر وزیر فؤاد حسین سره په ګډه د خبریځو په وړاندې په یوه غونډه کې وکړې [1, 2]. د ایران وزیر وویل چې دا ډول مداخلات به سیمه ییزې tensione (تشنج) ته زیات کړي [1, 2].

عراقچی همدارنګه د اوبې لارې له لارې د کښتیو د تګ په اړه هم خبرداری ورکړ. هغه وویل چې که کومه کښتی په هرمز تنگه کې د ایران له اجازې پرته یا د ټاکل شوي مسیر څخه بهر د تګ کوشش وکړي، نو هغه کښتی د هر ډول پایلو مسؤوله ده ^[2].

د بحري شخاره څخه پرته، عراقچی په ټوله سیمه کې د نظامي عملیاتو د بندولو غوښتنه وکړه ^[1]. هغه امریکا تورن کړې چې د اسرائیل حملې阻止 (بند) کولو کې پاته راغله او د تاوتریخوالي د پای ته رسولو غوښتنه یې وکړه [1, 2].

په دغې غونډې کې د ایران وزیر د ډیپلوماټیک لاره د پرمختګ لپاره ملاتړ څرګند کړ. هغه وویل چې ایران د سیمه ییزې ناثباتیتې د حل لپاره د عراق وړاندیز، چې د سیمه ییزې خبرو اترو په اړه و، привет (ستایي) کوي ^[1].

د اوبې لارې د اوسني حالت په اړه راپورونه توپیر لري. ځینې سرچینې ښيي چې تنگه له دې اعلان څخه وړاندې تړل شوې وه، پداسې حال کې چې نورې سرچینې وړاندیز کوي چې ایران په دې وروستیو کې ټولو تجاري کښتیو او د تېلو ټانکرو لپاره د بشپړ بندیز اعلان کړی دی ^[2]. سربېره پر دې، په دې اړه هم راپورونه توپیر لري چې آیا ایران لا دمخه یوې تجارتي کښتی ته برید کړی یا یوازې خبرداری ورکوي چې هغه کښتۍ به وویشي چې پرته له اجازې د تګ کوشش کوي ^[2].